Dok se javnost fokusira na programske sadržaje, političke centrale u tišini vode bitku za pozicije na kompenzacijskim listama, koje se predaju do 5. augusta. Ove pozicije su ključne za osiguravanje skupštinskih funkcija u naredne četiri godine.

U Parlamentarnoj skupštini BiH postoji 12 kompenzacijskih mandata, dok Federalni parlament ima 25, a Narodna skupština Republike Srpske 20 takvih mjesta.

Stranke koje pređu cenzus od tri posto na entitetskom nivou ostvaruju pravo na raspodjelu kompenzacijskih mandata, pri čemu ove pozicije popunjavaju isključivo partijski lideri, bez uticaja birača. Novinari koji prate izbore ističu da su ovi mandati postali svojevrsni spas za politička rukovodstva.

Darko Momić, novinar, objašnjava da su kompenzacijski mandati izgubili svoju prvobitnu svrhu te da su postali sredstvo kojim partijski šefovi nagrađuju pojedine funkcionere ili one koji su najviše doprinijeli kampanji.

Vehid Šehić, predsjednik Strateškog odbora Koalicije “Pod lupom” i bivši član CIK-a, kaže da ovi mandati trebaju ispraviti nesrazmjer između broja glasova i direktnih mandata, ali da se u praksi često događa suprotno.

Šehić ističe da kada jedan ili dva čovjeka donose sve odluke, to ukazuje na nedostatak demokratskih odnosa unutar stranke, te da u cijeloj državi vlada autokratski pristup umjesto demokratije.

Primjeri s prethodnih izbora pokazuju da je u Parlament Federacije BiH ušla zastupnica sa samo 197 glasova, a njen kolega sa 261 glasom, zahvaljujući kompenzaciji. U Republici Srpskoj, DNS i SPS nisu osvojili nijedan direktni mandat, ali su preko kompenzacije dobili ukupno sedam poslanika.

Zbog toga je unutarstranačka borba sada na vrhuncu, jer prvo mjesto na kompenzacijskoj listi garantuje mandat prije samih izbora. Kada CIK 5. augusta potvrdi liste, mnoga imena će znati svoju sudbinu, bez obzira na glasove građana u oktobru, pod uslovom da stranka pređe cenzus.