Historijski instrument iz mogulske Indije

Rijedak Lionel Messingani astrolab iz 17. stoljeća, koji potiče iz kraljevske kolekcije Jaipura u zapadnoj Indiji, bit će ponuđen na aukciji Sotheby's u Londonu 29. aprila. Stručnjaci ističu njegovu veličinu, izradu i istorijsku vrijednost.

Instrument je bio dio posjeda maharadže Sawai Man Singha II, a nakon njegove smrti naslijedila ga je supruga Maharani Gayatri Devi, koja se smatra jednom od najelegantnijih žena svog doba. Kasnije je prebačen u privatnu kolekciju.

Astrolabi su metalni diskovi sastavljeni od više slojeva koji su se koristili za određivanje vremena, mapiranje zvijezda, određivanje smjera prema Meki i praćenje nebeskih kretanja. Prvobitno su ih osmislili drevni grčki astronomi oko 2. vijeka prije nove ere, a kasnije su se proširili u islamski svijet, gdje su značajno usavršeni.

“U suštini su dvodimenzionalna projekcija trodimenzionalnog svemira. Poredim ih sa modernim pametnim telefonima jer s njima možete učiniti toliko mnogo stvari”, rekla je dr. Federica Gigante iz Oksfordskog centra za istoriju nauke, medicine i tehnologije. “Možete izračunati vrijeme zalaska i izlaska sunca, visinu zgrade, dubinu bunara, udaljenost, pa čak i koristiti ih za predviđanje budućnosti.”

Astrolab su početkom 17. stoljeća u Lahoreu (današnji Pakistan) izradila braća Qa'im Muhammad i Muhammad Muqim, tada ključni proizvodni centar unutar Mogulskog carstva. Naručio ga je mogulski zvaničnik Aqa Afzal, koji je služio pod carevima Jahangirom i Shah Jahanom.

“Teži 8,2 kilograma, ima promjer od skoro 30 centimetara i visok je oko 46 centimetara – skoro četiri puta veći od tipičnog astrolaba iz Indije iz 17. stoljeća”, rekao je Benedict Carter, šef odjela za islamsku i indijsku umjetnost u Sotheby'su.

Astrolab sadrži natpise 94 grada s geografskim koordinatama, brojne zvjezdane pokazivače i zamršene dekorativne uzorke. Natpisi na perzijskom i sanskrtskom jeziku ističu međukulturne utjecaje, a fino kalibrirane komponente omogućavaju vrlo precizna astronomska mjerenja.

Sotheby's procjenjuje da će se astrolab prodati za između 1,5 i 2,5 miliona funti (1,73 do 2,89 miliona eura). Bit će izložen u Londonu od 24. aprila do datuma aukcije.