Mornarica Sjedinjenih Američkih Država potvrdila je pad bespilotne letjelice MQ-4C Triton u regionu Perzijskog zaljeva 9. aprila, pri čemu je incident okarakterisan kao nezgoda. Iako su detalji o okolnostima gubitka ostali skriveni, brojni izvori navode da je rijetki nadzorni dron oboren od strane iranskih protivvazdušnih odbrana.

Vrijednost i rijetkost

MQ-4C Triton predstavlja znatno rjedu i vrijedniju letjelicu od borbenih aviona poput F-15E ili bespilotnih letjelica MQ-9 koje su ranije bile oborene od strane Irana ili njegovih saveznika. Procjenjuje se da svaki Triton ima vrijednost između 235 i 250 miliona dolara, a zbog ekstremnih troškova proizvodnje, u službu je uvedeno samo 20 primjeraka. Ovaj gubitak nije bez presedana, s obzirom da je srodni RQ-4A Global Hawk američkog ratnog vazduhoplovstva već oboren od strane Iranske revolucionarne garde 20. juna 2019. godine.

Iranska reakcija i prethodni incidenti

Iranski ambasador pri Ujedinjenim nacijama, Majid Takht Ravanchi, izjavio je 2019. da je američki avion “proveo nadlet preko Hormuškog tjesnaca do luke Čabahar u potpunom stealth modu, isključivši identifikacijsku opremu i upustivši se u jasnu špijunsku operaciju”. Iranske snage su od kraja februara oborile procjenjeno 17 MQ-9 dronova, kao i više dronova drugih tipova, uključujući izraelski Heron.

Triton, izvedenica MQ-4 Global Hawka, specjaliziran je za pomorski nadzor. Ove letjelice imaju domet preko 13.000 kilometara, neophodan za trajni nadzor širokih područja, te su ojačane konstrukcije za oštre oceanske vremenske uslove. Svaki integrira AN/ZPY-3 Multi-Function Active Sensor radar dizajniran za 360° pomorski nadzor, elektro-optičke/infracrvene senzore i mjere elektronske podrške za detekciju signala.