Odbor za ekonomiju i monetarna pitanja Evropskog parlamenta odobrio je dugo očekivani digitalni euro, s ciljem smanjenja zavisnosti od platnih sistema pod kontrolom Sjedinjenih Američkih Država, prenosi EuroNews.

Prema podacima ECB-a, američki giganti Visa i Mastercard učestvuju sa 61 posto u karticnim plaćanjima u eurozoni i obavljaju gotovo sve prekogranične kartične transakcije.

Diskusija o finansijskom suverenitetu Evrope dobila je na značaju usljed rastućih geopolitičkih tenzija.

Šta je digitalni euro?

Digitalni euro je jedna od mjera koju je EU predložila kako bi ojačala svoju autonomiju, a riječ je o digitalnom obliku novca centralne banke koji izdaje i garantuje ECB, osmišljenom da dopuni gotovinu i postojeće bankarske usluge, a ne da ih zamijeni.

Potrošači bi mogli držati digitalne eure u posebnom digitalnom novčaniku, uz ograničenje potrošnje koje još nije utvrđeno.

Sistem bi podržavao i online i offline plaćanja i zamišljen je tako da obezbijedi visok nivo privatnosti, pri čemu ECB ne bi mogla direktno identifikovati korisnike na osnovu njihovih podataka o plaćanju.

ECB bi obezbijedila osnovnu infrastrukturu, dok bi komercijalne banke i pružaoci platnih usluga nudili usluge digitalnog eura korisnicima, a očekuje se da i finansijske institucije i trgovci budu nadoknađeni za učešće u sistemu.

Način na koji bi ta naknada trebalo da bude strukturirana ostaje jedno od najspornijih pitanja.

„Pozdravljamo to što je Odbor za ekonomiju i monetarna pitanja Evropskog parlamenta usaglasio svoj stav o paketu jedinstvene valute, koji će očuvati gotovinu u eurima kao zakonsko sredstvo plaćanja, a istovremeno oblikovati digitalni euro”, navela je ECB u saopćenju.

„Usvajanje regulative o digitalnom euru predstavlja veliku pobjedu za građane i mala preduzeća”, izjavio je italijanski poslanik u Evropskom parlamentu koji je pregovarao o ovom dosijeu u ime poslaničke grupe Ljevica, opisujući glasanje kao „istorijsko”.

Ko još ima digitalne valute?

Evropska unija nije jedina koja razvija digitalnu valutu – Kina već ima digitalni juan, dok je Rusija najavila da će njena digitalna rublja postati operativna u septembru 2026. godine.

Sjedinjene Američke Države su zauzele drugačiji pristup – predsjednik Donald Trump odustao je od digitalne valute koju bi izdale Federalne rezerve, te je umjesto toga podržao razvoj kriptovalute stablecoin.

Pošto je velika većina globalnih stablecoina denominirana u američkim dolarima, zagovornici tvrde da bi ova tehnologija mogla dodatno ojačati međunarodnu ulogu dolara i proširiti njegovu upotrebu u prekograničnim plaćanjima.

Ipak, pojedini donosioci odluka i bivši zvaničnici smatraju da bi digitalni dolar centralne banke mogao ponovo doći na dnevni red.

Očekuje se da će evropski parlament formalizovati stav tokom plenarnog glasanja u Strasbourgu početkom jula.

Nakon toga će početi pregovori sa 27 država članica EU, s ciljem da se konačni dogovor postigne do kraja godine.