Evropske zemlje intenzivno rade na rezervnom planu za odbranu kontinenta, u slučaju da Sjedinjene Američke Države smanje svoje angažovanje ili se potpuno povuku iz NATO saveza. Prema informacijama koje je objavio “Wall Street Journal”, ideja o takozvanom “evropskom NATO-u” dobija sve veći zamah, posebno nakon što je Njemačka, pod novim vodstvom, promijenila svoj dotadašnji oprezni stav.

Promjena kursa u Berlinu

Ključni pokretač ovih promjena je promjena stava Njemačke, koja se decenijama protivila ideji o autonomnijoj evropskoj odbrani, oslanjajući se prvenstveno na američke sigurnosne garancije. Međutim, pod vodstvom kancelara Friedricha Merza, Berlin sada preispituje tu strategiju. Razlog su sve veće sumnje u dugoročnu pouzdanost SAD-a kao saveznika, posebno nakon kontroverznih izjava bivšeg predsjednika Donalda Trumpa.

Evropski zvaničnici žele postaviti više svojih ljudi na ključne komandne pozicije unutar saveza i postepeno zamijeniti američke vojne kapacitete vlastitim resursima. Naglašava se da ove diskusije, koje se neformalno vode na marginama sastanaka NATO-a, nisu namijenjene da se takmiče sa postojećim savezom, već da ga ojačaju i osiguraju njegov operativni kontinuitet.

Trumpov uticaj i evropske brige

Planovi, koji su prvi put osmišljeni prošle godine, odražavaju rastuću zabrinutost Evrope. Dobili su na hitnosti nakon što je Donald Trump, tokom svog mandata, iznio ideju o preuzimanju Grenlanda od Danske, što je izazvalo šok u evropskim prijestolnicama. Dodatni pritisak stvorile su tenzije usred nevoljkosti nekih evropskih zemalja da podrže američke vojne akcije u regionu, poput onih u Iranu.

Cilj evropskih stratega je očuvati odvraćajuću moć prema Rusiji, osigurati neprekidan rad komandnog lanca i zadržati nuklearni kredibilitet, čak i ako Washington povuče svoje snage iz Evrope ili odbije da je brani u kriznom trenutku. Ova priprema predstavlja historijski zaokret u evropskoj sigurnosnoj politici, koja decenijama počiva na transatlanskom partnerstvu.