Veliki broj građana Rumunije smatra da se njihova država kreće u pogrešnom smjeru, a gotovo devet od deset ispitanih vjeruje da je hitno potrebno formirati novu vlast kako bi se okončala politička kriza, pokazalo je istraživanje agencije Avangard.

Prema anketi, čak 81 posto učesnika je uvjereno da je zemlja na pogrešnom putu, dok 88 posto njih zahtijeva brzo uspostavljanje vlade radi prevazilaženja krize, koja je eskalirala početkom maja kada je parlament izglasao nepovjerenje proevropskoj koalicionoj vladi premijera Ilije Boložana.

Inicijativu za nepovjerenje pokrenule su Socijaldemokratska partija (PSD), koja je napustila koaliciju krajem aprila, i desničarska opoziciona Alijansa za jedinstvo Rumuna (AUR). Nestabilnost u zemlji potiče još od decembra 2024. godine, kada su poništeni predsjednički izbori, a Rumunija se istovremeno suočava s visokim budžetskim deficitom u EU, inflacijom i tehničkom recesijom.

Istraživanje je pokazalo da 53 posto ispitanika ne želi vladu na čelu s nestranačkim premijerom koju bi činile dosadašnje koalicione partije (PNL, PSD, USR i UDMR). Također, 52,7 posto se izjasnilo protiv tehnokratske vlade, dok bi je podržalo 37 posto građana.

Čak 56,4 posto učesnika ankete podržava prijevremene parlamentarne izbore, dok je protiv njih 37,9 posto. Predsjednik Rumunije Nikušor Dan iznenadio je javnost 14. juna kada je, bez konsultacija s parlamentarnim strankama, mandat za sastav vlade dodijelio Adrianu Veštei, zamjeniku Ilije Boložana u PNL-u.

Veštea je prihvatio mandat uprkos pritiscima rukovodstva stranke, a Boložan je to ocijenio kao neprijateljski čin i pokušaj cijepanja PNL-a. Pojedini rumunski mediji optužili su predsjednika Dana da krši demokratska pravila i ustav, iako se predstavljao kao borac za vladavinu prava.

Veštea je najavio predstavljanje programa i sastava kabineta u parlamentu, ali je to odložio za naredni ponedjeljak. Mediji nagađaju da je razlog tome mala vjerovatnoća da će njegova vlada dobiti potvrdu, s obzirom na to da nema matematičku većinu u parlamentu, iako pregovara o podršci PSD-a i manjih opozicionih partija.

Većina ključnih parlamentarnih stranaka – uključujući PNL, USR, UDMR, AUR i ultranacionalističku SOS Rumunija – već je najavila da neće podržati Vešteu, što dodatno otežava izlazak iz političke krize.