U Salvadoru je danas otpočelo masovno suđenje protiv gotovo 490 osoba koje se navodno povezuju sa moćnom kriminalnom organizacijom Mara Salvatrucha (MS-13). Među optuženima su, prema tužilaštvu, i visoki članovi vrha ove bande, uključujući lokalne vođe, koordinatore i osnivače mreže.

Ogromna optužnica

Državno tužilaštvo tereti 486 osumnjičenika za oko 47.000 krivičnih djela počinjenih u periodu od 2012. do 2022. godine. U toj impresivnoj brojci nalazi se i oko 29.000 ubistava. Vlasti ističu da je grupa odgovorna za niz brutalnih napada, među kojima se posebno ističe ubistvo 87 ljudi tokom samo jednog vikenda 2022. godine.

Nakon te eskalacije nasilja, predsjednik Nayib Bukele proglasio je “rat protiv bandi”, ističući da su kriminalne grupe ranije kontrolisale velike dijelove teritorije zemlje. Tužilaštvo MS-13 dodatno tereti za pokušaj uspostavljanja paralelnog sistema vlasti, poručujući da će optuženi odgovarati za svoj “historijski dug” prema državi.

Kontroverzna kampanja

Od uvođenja vanrednog stanja prije dvije godine, uhapšeno je više od 91.000 osumnjičenih članova bandi. Iako je ova drastična kampanja dovela do značajnog pada stope kriminala, izazvala je i oštre kritike međunarodnih organizacija za ljudska prava. Kritičari navode navodna kršenja procedura, zlostavljanja i smrti u zatvorima.

Suđenja se odvijaju masovno, pri čemu se velike grupe optuženih procesuiraju istovremeno, često putem video-linka iz pritvorskih jedinica. Presude donose sudije koje ostaju anonimne radi vlastite zaštite.

Pored MS-13, u regiji djeluje i rivalna banda Barrio 18, poznata po trgovini drogom i iznudama širom Centralne Amerike. Obje organizacije su nastale među mladima porijeklom iz El Salvadora u Sjedinjenim Američkim Državama, da bi se kasnije proširile u matičnu zemlju.

Dok vlasti tvrde da posjeduju dovoljno dokaza za najstrože kazne, kritičke organizacije upozoravaju da masovni procesi nose rizik da i nevini ljudi budu osuđeni zajedno s krivcima.