Iako su penzije u Federaciji Bosne i Hercegovine od januara 2026. godine nominalno povećane za 11,2 posto, većina korisnika to povećanje u praksi jedva osjeti. Na papiru značajan procenat, ali u stvarnosti rast troškova života u velikoj mjeri “pojede” ovo povećanje, pa ono ne donosi bitnije poboljšanje životnog standarda.

Zakonski minimumi i stvarnost

Zakonske odredbe preciznije uređuju visinu najniže starosne penzije u zavisnosti od dužine radnog staža. Tako za korisnike sa manje od 20 godina penzijskog staža penzija ne može biti niža od 60 posto, odnosno oni imaju pravo na najmanju od 434,38 KM. Oni sa 20 do 25 godina staža mogu očekivati najmanje 470,58 KM. Za radni staž između 25 i 30 godina najniža penzija iznosi 506,78 KM, dok se za staž od 30 do 35 godina garantuje najmanje 542,98 KM.

Najveće iznose u okviru najniže penzije ostvaruju osiguranici sa dužim stažom. Tako oni sa 35 do 40 godina rada imaju zagarantovanih najmanje 615,37 KM, dok korisnici sa 40 i više godina staža ne mogu primati manje od 687,77 KM.

Visina penzije ne zavisi samo od ovih zagarantovanih minimuma, već se prvo obračunava na osnovu uplaćenih doprinosa i dužine radnog staža tokom radnog vijeka. Ukoliko je obračunata penzija niža od zakonskog minimuma, isplaćuje se minimalni zakonski iznos.

Sa većim platama tokom radnog vijeka rastu i penzije, pa osiguranici sa višim primanjima i dugim stažom mogu ostvariti i znatno veće iznose. Tako oni sa dvostruko većim platama mogu očekivati i preko 2.000 KM, dok najviši iznos u Federaciji BiH dostiže zakonski limit od 3.332 KM. S druge strane, radnik koji je tokom cijelog radnog vijeka primao prosječnu platu može očekivati oko 434 KM penzije za 15 godina staža, dok bi za 40 godina rada taj iznos iznosio oko 1.052 KM.

Iz Federalnog zavoda za PIO/MIO naglašavaju da izmjene zakona nisu promijenile način obračuna penzija. Novi penzioneri i dalje će imati penziju izračunatu na dosadašnji način, s tim da će njena vrijednost usklađuje kroz opći bod koji prati rast prosječne bruto plaće u FBiH.

Pored spomenutih iznosa, postoje i posebni zakonski minimumi za određene kategorije penzionera, koji mogu iznositi oko 651,92 KM, u zavisnosti od vrste penzije i uslova pod kojima je to pravo ostvareno.