Prema ustaljenom vjerovanju, Gaj Julije Cezar rođen je 13. jula 100. godine prije nove ere, a ostao je upamćen kao rimski vojskovođa, političar i pisac, jedan od najuticajnijih ljudi antike. Njegovo ime postalo je simbol moći i ambicije, a od njega vode porijeklo i titule “car” i “kaiser”. Većina ljudi Cezarov život povezuje s dramatičnim ubistvom na Martovske ide, dok su latinske riječi “Veni, vidi, vici” među najpoznatijim ikada izgovorenim. Ipak, njegova biografija krije mnoge zanimljivosti koje će vas iznenaditi – a imperator nema nikakve veze s popularnom salatom.

1. Cezarski rez

Popularno vjerovanje povezuje carski rez s Cezarovim rođenjem, ali to je pogrešno. Termin potiče od rimskog zakona Lex Caesarea, koji je propisivao izvlačenje djeteta iz umrle majke. Cezarova majka je, međutim, preživjela porod i živjela još dugo.

2. Venera i Eneja

Cezarova porodica se hvalila potomstvom od Eneje, mitskog trojanskog heroja i sina boginje Venere. Ovakvo božansko porijeklo igralo je ključnu ulogu u izgradnji političkog prestiža među rimskom aristokratijom.

3. Odlikovanje za hrabrost

Tokom opsade Mitilene, Cezar je pokazao izuzetnu hrabrost spasivši život kolegi vojniku. Za ovaj podvig dobio je Građansku krunu, koja je bila drugo najveće vojno priznanje u Rimu.

4. Gusari i obećanje

Na svom putovanju Sredozemljem, Cezara su zarobili pirati i tražili 20 talenata srebra za otkup. Uvjerio ih je da vrijedi više, pa su podignuli svotu na 50 talenata. Kao zatvorenik, navodno je u šali prijetio da će ih kasnije pronaći i razapeti. Nakon oslobođenja, održao je riječ.

5. Kleopatra

Romansa s egipatskom vladarkom Kleopatrom VII spada u najčuvenije poglavlje Cezarovog života. Njihova politička i ljubavna veza donijela je sina Ptolemeja XV, zvanog Cezarion, koji se smatra Cezarovim potomkom.

6. Prijestupna godina

Uz pomoć astronoma Sosigena iz Aleksandrije, Cezar je 45. p.n.e. izvršio reformu rimskog kalendara. Nastao je Julijanski kalendar sa 365 dana i prestupnom godinom svake četiri godine. Ovaj sistem ostao je u upotrebi više od 1.500 godina, dok ga nije zamijenio Gregorijanski kalendar u 16. vijeku.

7. Sliko moja…

Prekidajući tradiciju, Cezar je naredio kovanje srebrnog novca s vlastitim likom dok je još bio živ. Time je postao prvi Rimljanin čiji se portret pojavio na novčićima za života, što su mnogi protumačili kao znak njegovih apsolutističkih težnji.

8. Galija i Britanija, dvaput

Od 58. do 52. p.n.e. Cezar je pokorio gotovo cijelu Galiju, donijevši Rimu ogromno teritorijalno proširenje. Kasnije je dva puta vodio vojne ekspedicije na Britaniju, postavši prvi rimski zapovjednik koji je stupio na njeno tlo.

9. Rubikon i bacanje kocke

Godine 49. p.n.e., prešavši rijeku Rubikon s vojskom uz uzvik da je kocka bačena, Cezar je prekršio Senatovu naredbu i pokrenuo građanski rat. Otuda potiče fraza “prijeći Rubikon”, koja simbolizira donošenje neopozive odluke.

10. Talentirani pisac

Osim što je bio vojskovođa, Cezar je bio i darovit pisac. Njegovi spisi “Komentari o galskom ratu” i “Komentari o građanskom ratu” smatraju se ključnim istorijskim svjedočanstvima o antičkom Rimu.

11. Velikodušna oporuka

Cezar je u testamentu svakom rimskom građaninu dodijelio novčani iznos, a svoje vrtove i dio posjeda ostavio je za javnu upotrebu. Time je očito želio osigurati naklonost običnih ljudi.

12. Kraj Republike

Na Martovske ide 44. p.n.e., više od 60 zavjerenika izbolo je Cezara u Senatu. Ubiće su vjerovale da spašavaju Republiku, ali postigli su suprotan efekat. Uslijedio je građanski rat, a Cezarov usvojeni sin Oktavijan August postao je prvi rimski car, označivši početak Carstva.

13. Proglašen bogom

Cezar je postao prvi Rimljanin koga je Senat nakon smrti proglasio bogom. Njegov usvojeni sin Oktavijan vješto je iskoristio ovaj status da ojača svoju vlast, predstavljajući se kao “sin božanskog Cezara”.