Sud pravde Evropske unije donio je istorijsku presudu protiv Mađarske, utvrdivši da je ta zemlja prekršila temeljne vrijednosti Unije svojim kontroverznim zakonom iz 2021. godine. Zakon, koji je formalno bio usmjeren protiv pedofilije, u stvarnosti je zabranjivao ili ograničavao sadržaj vezan za rodni identitet i seksualnu orijentaciju, što je sud proglasio diskriminacijom i ozbiljnim kršenjem ljudskog dostojanstva.

Višestruko kršenje prava

Presuda je utvrdila da je Mađarska prekršila pravo EU na više nivoa, uključujući slobodu pružanja usluga i odredbe Povelje o temeljnim pravima. Sud je posebno istakao da odredbe koje zabranjuju prikazivanje ili promociju “odstupanja od identiteta dodijeljenog pri rođenju, promjene spola ili homoseksualnosti” predstavljaju direktnu diskriminaciju. Ovo je prvi put da je sud utvrdio povredu člana 2. Ugovora o EU, koji se tiče temeljnih vrijednosti Unije.

Stigmatizacija i marginalizacija

Sud je naglasio da zakon dodatno stigmatizira i marginalizira transrodne i neheteroseksualne osobe, povezujući ih u naslovu zakona s počiniocima pedofilije. “Takvo povezivanje dodatno potiče mržnju,” navodi se u obrazloženju presude. Sud je odbacio argumente Mađarske da je zakon opravdan zaštitom djece ili pravom roditelja na odgoj, ističući da su mjere neproporcionalne i direktno diskriminatorne.

Odluka je označena kao istorijska jer prvi put utvrđuje da nacionalni zakon jedne zemlje članice krši samu srž vrijednosti EU, uključujući ljudsko dostojanstvo, jednakost i prava manjina. Zakon je ocijenjen kao nespojiv s identitetom Unije kao pravnog poretka zasnovanog na pluralizmu.