Skoro svaka jabuka koju kupite u evropskim supermarketima nosi u sebi opasan koktel hemijskih supstanci. Najnovija studija koju je koordinirala organizacija Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) pokazala je da čak 85% konvencionalno uzgojenih jabuka sadrži više pesticida istovremeno, a njihov kombinovani efekat još uvijek nije zvanično procjenjen.

Alarmantni rezultati istraživanja

Analiza je obuhvatila 59 uzoraka lokalno proizvedenih jabuka kupljenih u supermarketima i na pijacama u septembru prošle godine. U prosjeku, svaka jabuka sadržavala je tri različita pesticida, a u pojedinim uzorcima pronađeno ih je čak sedam. U osam od 13 zemalja, uključujući Njemačku, Poljsku, Holandiju i Hrvatsku, svi testirani uzorci sadržavali su višestruke ostatke pesticida.

Najniži nivo kontaminacije zabilježen je u Danskoj (20%), dok su Belgija (50%), te Španija, Francuska i Italija (po 80%) u sredini ili pri vrhu ljestvice. Posebnu zabrinutost izazivaju neurotoksični pesticidi, otkriveni u 36% uzoraka, te PFAS supstance, pronađene u 64% jabuka.

Regulatorni propust i rizik po zdravlje

Izvještaj upozorava na dugogodišnji regulatorni propust. Iako evropsko zakonodavstvo više od 20 godina zahtijeva procjenu kombinovanog djelovanja pesticida – takozvanog ‘koktel efekta’ – European Food Safety Authority (EFSA) još nije razvila zvaničnu metodologiju. Supstance se i dalje procjenjuju pojedinačno, iako njihov zajednički uticaj može biti znatno jači.

Prema nalazima, 71% kontaminiranih jabuka sadržavalo je supstance koje EU klasifikuje kao ‘vrlo toksične’ i koje bi u principu trebalo da budu povučene sa tržišta. Stabla jabuke mogu se tretirati pesticidima i do 30 puta godišnje.

Posebno su ugrožene ranjive grupe. Kada bi analizirane jabuke bile namijenjene za dječju hranu, 93% ne bi zadovoljilo EU standard od 0,01 mg/kg za djecu mlađu od tri godine. U nekim uzorcima izmjerene vrijednosti bile su i do 600 puta više od tog praga. Rizik se navodi i za trudnice, jer pojedine supstance mogu uticati na razvoj mozga fetusa.

“Brojni pesticidi pronađeni u jabukama već bi bili zabranjeni da se zakon dosljedno primjenjuje,” poručuje izvršni direktor PAN Europe, Martin Dermine, dodajući da je Evropi potrebna stroža, a ne blaža regulativa.