Sumnjive aktivnosti u svemiru
Svemirski rat u orbiti: Ruski sateliti presreli evropske komunikacije
Podijeli vijest
Ruski sateliti ugrožavaju evropske svemirske kapacitete
Posljednjih godina svjedočimo sve većem broju incidentata u svemiru koji otvaraju ozbiljna pitanja o sigurnosti i potencijalnoj ugroženosti osjetljivih podataka, ali i mogućnosti manipulacije orbitama satelita, pa čak i izazivanja sudara ili njihovog pada. U fokusu su ruski sateliti “Luč-1” i “Luč-2”, koji su uočeni kako izvode sumnjive manevre u blizini evropskih geostacionarnih satelita. Njihova aktivnost je naročito intenzivirana u protekle tri godine, u periodu pojačanih tenzija između Rusije i Zapada nakon invazije na Ukrajinu.
Prema dostupnim podacima o orbitama i rezultatima teleskopskih posmatranja, ovi sateliti su se zadržavali u neposrednoj blizini evropskih komunikacionih satelita i po nekoliko sedmica. Od svog lansiranja 2023. godine, “Luč-2” je zabilježen kako se približava najmanje 17 satelita koji opslužuju Evropu, Afriku i Bliski istok.
Obavještajne aktivnosti i nešifrovane veze
General-major Mihael Traut, šef njemačke vojne svemirske komande, izrazio je zabrinutost, sugerišući da ruski sateliti vjerovatno obavljaju SIGINT (Signal Intelligence) aktivnosti, odnosno prikupljanje obavještajnih podataka presretanjem signala. evropski obavještajni izvori upozoravaju da su se “Luč” sateliti vjerovatno pozicionirali unutar uskog snopa komunikacionih signala između zemaljskih stanica i satelita.
Poseban problem predstavlja činjenica da mnogi evropski sateliti koriste nešifrovane komandne veze, budući da su lansirani prije nego što su napredni sistemi enkripcije postali standard. Ovo bi u budućnosti moglo omogućiti neprijateljskim akterima da imitiraju zemaljske operatere i šalju lažne komande, čime bi mogli mijenjati orbitu ili čak onesposobljavati satelite.
Prikupljanje podataka i ranjivost satelitskih mreža
Iako se vjeruje da “Luč-1” i “Luč-2” nemaju direktnu sposobnost uništavanja satelita, gotovo sigurno su prikupili dragocjene podatke o načinu njihovog funkcionisanja i mogućim slabostima. Praćenjem satelita moguće je utvrditi ko ih koristi i gdje se nalaze zemaljski terminali, što kasnije može poslužiti za ciljana ometanja ili sajber-napade.
U međuvremenu, primijećeno je da je “Luč-1” krajem januara vjerovatno pretrpio kvar na pogonskom sistemu i djelimičnu fragmentaciju, nakon čega je počeo nekontrolisano da se okreće u orbiti.
Evropski i NATO zvaničnici upozoravaju da su satelitske mreže jedna od najvećih ranjivosti modernih društava, jer njihovim onesposobljavanjem može doći do paralize čitavih država.
