U Evropskoj komisiji raste nelagoda zbog sve samostalnijeg djelovanja bivšeg italijanskog premijera i nekadašnjeg šefa Evropske centralne banke Marija Dragija, koji, kako se čini, sve više izmiče uticaju Brisela i sam kreira planove za ekonomske reforme Unije, prenosi portal “Politico”.

Zvaničnici u Briselu sve češće postavljaju pitanje da li je Dragi, nekadašnji favorit Komisije, izmakao kontroli, te smatraju da je period dobrih odnosa između njega i institucija EU odavno završen.

Razlog za uznemirenost je Dragijevo učešće u novoformiranoj, institucionalno nezavisnoj “Rajnskoj grupi”, koja okuplja više od 50 istaknutih ekonomista, političara, privrednika i akademika, a čiji je cilj da pripremi konkretne prijedloge za jačanje evropske konkurentnosti i ubrza reforme koje su, prema ocjenama osnivača, gotovo stale.

Dragi dijeli rukovođenje grupom sa suosnivačem kompanije “Stripe” Patrickom Collisonom, dok je izvršni direktor ekonomista sa Londonske škole ekonomije i bivši španski zastupnik u Evropskom parlamentu Luis Garicano. Organizacija će djelovati nezavisno od institucija EU, ali s namjerom da utiče na ekonomske odluke Komisije i vlada država članica, a prema pisanju “El Paísa”, grupa će definisati prioritete i objavljivati prijedloge za provođenje Dragijeve reformske agende.

Dragi je 2024. godine, na zahtjev predsjednice Evropske komisije Ursule von der Leyen, pripremio opsežan izvještaj o budućnosti evropske konkurentnosti, u kojem je upozorio na zaostajanje Evrope za SAD i Kinom, pad produktivnosti, manjak investicija i previsoke cijene energenata.

U izvještaju se navodi da su cijene prirodnog gasa u EU bile tri do pet puta više nego u SAD, dok je električna energija za evropske kompanije bila dva do tri puta skuplja. Iako nije osporavao dekarbonizaciju, Dragi je istakao da energetska tranzicija mora biti usklađena s očuvanjem konkurentnosti evropske industrije.

Politico ocjenjuje da je von der Leyen koristila Dragijev autoritet kako bi ojačala vlastite ekonomske inicijative, ali da je način na koji je provođenje njegovih prijedloga povjerena briselskoj administraciji mogao razočarati bivšeg premijera.

Dragi je u februaru upozorio na primjetno pogoršanje ekonomske pozicije Evrope, dok nova “Rajnska grupa” tvrdi da je EU sada u težoj situaciji nego u vrijeme objavljivanja njegovog izvještaja.

Ime bivšeg italijanskog premijera ranije se spominjalo kao mogući kandidat za specijalnog izaslanika EU u eventualnim pregovorima s Rusijom, ali odluka o uspostavljanju takve funkcije još nije donesena.