Članovi krajnje desničarske partije Alternativa za Njemačku (AfD) na nacionalnoj konvenciji izabrali su svoje lidere uz ogromnu većinu, dok su istovremeno desetine hiljada ljudi protestvovale protiv desnice, a dio njih se sukobio sa policijom koja je obezbjeđivala događaj.

AfD je nastojala pokazati jedinstvo glasanjem za produženje mandata Alice Weidel i Tina Chrupalle, koji su stranku vodili četiri godine kao kopredsjednici i nisu imali protivkandidate.

Alice Weidel je ponovo izabrana sa 81 posto glasova, dok je Chrupalla dobio 70 posto. Njemačke stranke biraju lidere svake dvije godine.

Protesti ispred mjesta održavanja konvencije u istočnom gradu Erfurtu odražavaju kako AfD dijeli Njemačku, čak i kao najveća opoziciona stranka u zemlji i najjača politička snaga na nekada komunističkom istoku.

Današnji skup je mogao početi na vrijeme uprkos protestima, a partijski zvaničnici AfD pozdravili su svoje „suštinsko, zakonom garantovano pravo na održavanje partijskih konvencija“.

„Blokade sjedenjem nisu mirne, blokade puteva nisu demokratske, niti bande nasilnika zaslužuju bezopasnu etiketu “civilno društvo”. Ovi problematični ljudi su posljednje utočište naših političkih rivala“, izjavio je Chrupalla o protivnicima svoje stranke.

Konvencija, koja traje i sutra, poklopila se sa 100. godišnjicom sastanka Nacističke partije održanog u blizini, što je učvrstilo moć Adolfa Hitlera u nacističkom pokretu. Istoričari i politički protivnici smatraju da tajming nosi snažnu simboliku, dok AfD odbacuje da je to bilo namjerno.

AfD je osvojila drugo mjesto na izborima u cijeloj Njemačkoj u februaru 2025. sa 20,8 posto glasova, što je najbolji rezultat jedne krajnje desničarske stranke od Drugog svjetskog rata. Od 2025. podrška joj je porasla i dospjela je na prvo mjesto među političkim strankama.

Uprkos rastućoj podršci, neki žele da se AfD zabrani.

Iako je Alice Weidel nedavno rekla da je „2026. sudbinska za AfD“, druge vodeće stranke kažu da neće sarađivati sa AfD, što je stav koji se naziva „zaštitnim zidom“ protiv krajnje desnice.

Policija je saopštila da je danas 31.000 ljudi prisustvovalo protestnim skupovima, javila je njemačka novinska agencija DPA.

Demonstracije su uglavnom bile mirne, s transparentima „Stop AfD nacistima“ i „Za različitost, protiv nacista“.

Lena Raupach, portparolka grupe Widersetzen, antifašističkog saveza čiji naziv se prevodi kao „otpor“, rekla je da se ta grupa nadala da će spriječiti konvenciju AfD.

„AfD sprovodi fašističku politiku: želi masovne deportacije i teror na ulicama, a ne rješava nijedan pravi problem“, izjavila je, dodajući da AfD ima politiku koja koristi bogatima, a ne običnim građanima.

„Savezna služba za zaštitu Ustava“ (BfD) – agencija za domaće obavještajne aktivnosti, prošle godine je klasifikovala AfD kao dokazano desničarsku ekstremističku grupu, ali je ta odluka privremeno povučena jer je pravno osporena: u februaru je sud u Kelnu saopštio da BfD ne može koristiti tu oznaku za AfD dok sud ne odluči o tužbi stranke protiv BfD.

AfD odlučno odbacuje optužbe za ekstremizam i tvrdi da stranke na vlasti koriste BfD kao politički instrument.

AfD u svom jačanju igra na nepopularnost vlade koja pokušava reformisati usporenu ekonomiju i istakla se u iskorištavanju nezadovoljstva pitanjima koja daleko prevazilaze njenu prepoznatljivu temu suzbijanja migracija, koja je pokretala njen uspon sredinom 2010-ih.

AfD se nada da će osvojiti 40 posto ili više glasova na državnim izborima 6. septembra u istočnom regionu SakSonyja-Anhalt. To bi moglo da je postavi na put ka apsolutnoj većini ili u poziciju u kojoj bi mogla pokušati privući koalicionu podršku drugih stranaka, otvarajući joj put da u SakSonyji-Anhaltu postavi svog prvog guvernera u nekoj od saveznih država.

„Pobijedit ćemo. Možda ćemo uskoro moći sami vladati. To bi poslalo pravu poruku neprijateljima demokratije koji su željeli spriječiti održavanje naše stranačke konvencije“, rekao je Chrupalla.

AfD, koja odavno traži ukidanje sankcija protiv Rusije i protivi se isporukama oružja Ukrajini, iako podržava stavove predsjednika SAD Donalda Trumpa, kritikovala je SAD i Izrael zbog rata u Iranu.

Björn Hoecke, jedan od regionalnih lidera AfD, više puta je danas u govoru, aludirajući na Trumpovu parolu „Učinimo Ameriku ponovo velikom“, rekao da AfD želi „učiniti Njemačku ponovo velikom“, a na kongresu u Erfurtu viđene su i bejzbol-kape s takvim natpisom.