Američki predsjednik Donald Trump ponovo je izazvao burne reakcije svojom izjavom o Grenlandu, naglašavajući da samo “otkriće” neke teritorije u prošlosti ne podrazumijeva automatsko pravo na vlasništvo nad njom. U snimku koji je brzo postao viralan na društvenim mrežama, Trump je istakao da cijeni Dance, ali je istovremeno doveo u pitanje historijski argument o vlasništvu nad Grenlandom.

U razgovoru s novinarom, Trump je izjavio: “Znate, oni su bili vrlo ljubazni prema meni. Ja sam veliki obožavatelj, ali činjenica da su se iskrcali tamo brodom prije 500 godina ne znači da posjeduju tu zemlju.” Ovom izjavom aludirao je na istorijske veze Danske sa Grenlandom.

Ova izjava dolazi nakon Trumpovih ranijih komentara i iskazanog interesa za Grenland, autonomnu teritoriju unutar Kraljevine Danske, koja ima značajan strateški položaj i obiluje prirodnim resursima. Njegove tvrdnje su ponovo pokrenule diskusiju o tome kako se kroz istoriju tumačilo “otkriće” i pravo na određenu teritoriju.

Historija otkrića i vlasništva nad teritorijama

Podsjećamo, Amerika je za Evropljane “otkrivena” 1492. godine kada je Kristofor Kolumbo, ploveći pod španskom zastavom, stigao do Kariba sa tri broda: Niñom, Pintom i Santa Marijom. Ipak, kontinent je već bio naseljen milionima autohtonih stanovnika, a evropsko “otkriće” je poslužilo kao osnova za kolonizaciju.

Sjedinjene Američke Države kao država formirane su tek skoro tri vijeka kasnije, nakon rata za nezavisnost protiv Britanskog Carstva, Deklaracije o nezavisnosti 1776. godine i međunarodnog priznanja 1783. godine.

Trumpove riječi o Grenlandu su stoga mnogi shvatili kao provokaciju i pojednostavljivanje istorijskih procesa, ali i kao nastavak njegove politike kojom često preispituje ustaljene međunarodne norme i istorijske interpretacije.