Na Antarktiku, usred bezgranične bjeline leda, nalazi se jedan od najneobičnijih prirodnih prizora. Više od stotinu godina iz ledenjaka Taylor izvire tamnoćrvena voda, stvarajući dojam da led krvari.

Ovaj spektakl, poznat kao Krvavi slapovi, dugo je zbunjivao naučnike, a sada su istraživači konačno uspjeli detaljno objasniti njegovo porijeklo. Rezultati najnovijeg istraživanja objavljeni su u uglednom časopisu Antarctic Science.

Australijski geolog Griffith Taylor prvi je zabilježio ovu neobičnu pojavu 1911. godine. U početku je pretpostavljao da su alge uzrok crvene boje, ali su kasnije analize pokazale da je mehanizam potpuno drugačiji.

Ispod ledenjaka, već najmanje 1,5 miliona godina, zatvorena je drevna morska voda bogata željezom. Tokom napredovanja leda, ovaj bazen je ostao potpuno izoliran, a voda je postala izuzetno slana.

Zbog visoke koncentracije soli, voda ostaje u tečnom stanju čak i na temperaturama znatno ispod tačke smrzavanja. Kada konačno izbije na površinu i dođe u kontakt s kisikom, željezo oksidira, dajući tamnoćrvenu nijansu koja podsjeća na krv.

Dugo je bilo nejasno kako ova voda prolazi kroz stotine metara debele ledene slojeve. Tek 2017. godine, pomoću radarske tehnologije, istraživači su otkrili složenu mrežu podzemnih kanala kroz koje se slana voda kreće ka površini.

Visok sadržaj soli omogućava vodi da ostane tečna, a kada se na pojedinim dijelovima ipak počne smrzavati, oslobađa se toplota koja topi okolni led i sprječava potpuno zatvaranje kanala. Zato ledenjak Taylor predstavlja jedinstven primjer stalnog protoka vode u jednom od najhladnijih područja na Zemlji.

Još nevjerovatnije otkriće nalazi se duboko ispod ledene površine. Naučnici su pronašli zajednicu mikroorganizama koji već više od milion godina žive potpuno odsječeni od sunčevog svjetla i kisika. Umjesto uobičajenih izvora energije, ove bakterije preživljavaju koristeći hemijske spojeve poput sulfata.

Upravo zbog toga, Krvavi slapovi su danas jedno od najvažnijih mjesta za astrobiološka istraživanja, jer naučnici smatraju da slični uslovi mogu postojati i na ledenim svjetovima u Sunčevom sistemu.

Najnovije istraživanje donijelo je još jedno uzbudljivo otkriće. Tokom 2018. godine, koristeći GPS uređaje, kamere i temperaturne senzore, naučnici su po prvi put uspjeli snimiti trenutak kada slana voda izbija na površinu.

Mjerenja su pokazala da se tokom tog procesa površina ledenjaka spušta za oko 15 milimetara, dok se njegovo kretanje privremeno usporava. Istovremeno se na površini pojavljuje nova crvena mrlja, što potvrđuje da voda ne istječe kontinuirano, već u impulsima koji nastaju kada pritisak ispod ledenjaka postane dovoljno velik.

Istraživači vjeruju da bi nastavak praćenja ovog fenomena mogao pomoći u boljem razumijevanju procesa koji se odvijaju duboko ispod antarktičkog leda, ali i pružiti važne informacije o promjenama koje utiču na ledenjake u budućnosti.