Iako kod većine zaraženih virusom Zapadnog Nila infekcija prolazi bez simptoma ili s blagim tegobama, u rijetkim slučajevima može izazvati ozbiljne zdravstvene probleme.

Postavlja se pitanje kako prepoznati rane znakove, kada je nužno potražiti ljekarsku pomoć i kakve sve posljedice ovaj virus može ostaviti.

Na ovaj virus treba posumnjati kod osoba s akutnom temperaturom ili neurološkim simptomima koje su nedavno boravile u područjima s aktivnim komarcima, primile transfuziju krvi ili imale transplantaciju organa, posebno tokom ljetnih mjeseci.

Također, na infekciju treba posumnjati kod novorođenčadi čije su majke bile zaražene tokom trudnoće ili dojenja.

Simptomi mogu izostati

Inkubacija, odnosno vrijeme od ujeda zaraženog komarca do pojave simptoma, obično traje od dva do šest dana, ali može potrajati i do 14 dana, a kod osoba s oslabljenim imunitetom i duže.

Oko 80 posto zaraženih nema nikakve simptome, dok se kod ostalih najčešće javlja akutna febrilna bolest poznata kao groznica Zapadnog Nila.

Simptomi mogu uključivati povišenu temperaturu, umor, glavobolju, bolove u mišićima i zglobovima, prolazni osip te povraćanje ili proljev.

U manje od jedan posto slučajeva virus napada nervni sistem

Kod manje od jedan posto zaraženih razvija se teži oblik bolesti koji zahvata nervni sistem, a može dovesti do meningitisa, encefalitisa ili akutnog mlitavog mijelitisa.

Rizik od teških neuroloških komplikacija veći je kod starijih osoba i ljudi s oslabljenim imunitetom.

Meningitis izazvan virusom Zapadnog Nila obično se ispoljava visokom temperaturom, glavoboljom, preosjetljivošću na svjetlost i ukočenošću vrata.

Encefalitis je još ozbiljnije stanje i može izazvati temperaturu, poremećaj svijesti i različite poremećaje pokreta, uključujući drhtanje, nevoljne pokrete, simptome nalik Parkinsonovoj bolesti i probleme s koordinacijom.

Kod akutnog mlitavog mijelitisa može doći do slabosti ekstremiteta, paralize, gubitka refleksa, oštećenja pojedinih nerava, pa čak i respiratorne slabosti.

Ovo stanje se najčešće razvija u prvih 24 do 48 sati od početka bolesti, a može se javiti istovremeno s meningitisom ili encefalitisom.

Nakon infekcije može se razviti i Guillain-Barreov sindrom, koji se obično javlja između jedne i osam sedmica nakon infekcije, a karakteriziraju ga progresivna slabost mišića, najčešće počevši od nogu, te poremećaji čula i funkcija autonomnog nervnog sistema.

Moguće su i druge ozbiljne komplikacije

U rijetkim slučajevima zabilježene su i komplikacije koje zahvataju druge organe, uključujući poremećaje srčanog ritma, upalu srčanog mišića, razgradnju mišićnog tkiva, upalu očnog živca i drugih dijelova oka, upalu testisa, pankreasa i jetre.

Ko je posebno ugrožen?

Iako svako može razviti težak oblik bolesti, rizik raste s godinama.

Prema podacima zasnovanim na istraživanjima među davaocima krvi, oko 2 posto osoba starijih od 65 godina razvije neuroinvazivnu bolest, u poređenju s manje od 0,5 posto mlađih od 65 godina.

Osobe između 60 i 69 godina imaju približno dvostruko veći rizik od hospitalizacije zbog bolesti izazvane virusom Zapadnog Nila, dok je kod osoba starijih od 70 godina taj rizik više od šest puta veći u odnosu na mlađe odrasle osobe.

Veći rizik od teškog oblika bolesti imaju i osobe koje boluju od raka, dijabetesa, visokog krvnog pritiska, bolesti bubrega te stanja koja slabe imuni sistem.

Oporavak može biti dugotrajan

Većina osoba s blažim oblikom bolesti ili meningitisom izazvanim virusom Zapadnog Nila potpuno se oporavi, ali umor, malaksalost i slabost mogu potrajati sedmicama ili mjesecima.

Kod pacijenata koji prežive encefalitis ili akutni mlitavi mijelitis često ostaju trajne neurološke posljedice, a mnogi nakon hospitalizacije imaju dugotrajne fizičke, kognitivne i funkcionalne probleme.

Prema podacima CDC-a, 30 do 40 posto pacijenata nakon teške bolesti odlazi u ustanove za dugotrajnu njegu ili na rehabilitaciju, dok više od polovine i godinu dana nakon bolesti ima određene simptome.

Virus Zapadnog Nila može biti smrtonosan.

Među pacijentima koji razviju neuroinvazivnu bolest, ukupna stopa smrtnosti iznosi oko 10 posto, ali je značajno veća kod starijih osoba i ljudi s oslabljenim imunitetom.

Kod osoba starijih od 70 godina smrtnost je oko 20 posto, dok je kod osoba mlađih od 50 godina približno 2 posto.

Kod pacijenata s malignim bolestima krvi, osoba koje su imale transplantaciju matičnih ćelija ili organa, kao i onih koji primaju određene terapije koje utiču na imuni sistem, smrtnost može dostići 30 do 40 posto.

Da li se virus dobija ponovo?

Smatra se da većina ljudi koji preleže infekciju virusom Zapadnog Nila razvija doživotni imunitet.

Ipak, osobe s oslabljenim imunim sistemom možda neće razviti dovoljno snažan imuni odgovor tokom prve infekcije, a kod njih zaštita može vremenom oslabiti.