Francuski naučnici su u svom istraživanju došli do zabrinjavajućih podataka – konzervansi koje industrija često dodaje hrani kako bi spriječila razvoj bakterija i plijesni povezani su s 29 odsto većim rizikom od hipertenzije i 16 odsto većim rizikom od infarkta i moždanog udara.

Čak i oni konzervansi koji spadaju u antioksidanse, poput limunske i askorbinske kiseline, a koji se obično smatraju bezopasnim, pokazali su se nesigurnima – osobe koje ih češće konzumiraju imaju 22 odsto veću šansu za razvoj povišenog krvnog pritiska.

Glavna autorica studije Mathilde Touvier, koja rukovodi istraživanjima u francuskom Nacionalnom institutu za zdravlje, objasnila je da se sintetička askorbinska kiselina, dobijena hemijskim putem, ponaša drugačije od one koja se prirodno nalazi u povrću i voću.

Tracy Parker, iz Britanske fondacije za srce, upozorava da ultraprerađena hrana nosi čak 50 odsto veći rizik od smrti uzrokovane kardiovaskularnim problemima, a gojaznost, poremećaji sna i šećerna bolest tip 2 samo dodatno narušavaju rad srca.

Istraživanje je među prvima koje se fokusira na pojedinačne konzervanse, a ne isključivo na cijelu grupu ultraprerađene hrane, što doprinosi boljem razumijevanju zašto su takvi proizvodi opasniji nego što bi se dalo naslutiti na osnovu njihovog nutritivnog sastava.

Kako ističe Anais Hazenbeler, doktorantica na Univerzitetu Sorbona, konzervansi su prisutni u mnogim namirnicama – samo 35 odsto hrane koja ih sadrži spada u ultraprerađenu kategoriju, što znači da se ne nalaze isključivo u toj vrsti proizvoda.

Naučnici savjetuju da se pri odabiru namirnica daje prednost svježoj, neprerađenoj hrani, kao i smrznutim proizvodima koji su čuvani na niskim temperaturama bez ikakvih dodanih konzervansa.

U istraživanju, koje je publikovano u časopisu European Heart Journal, analiziran je uticaj 58 različitih konzervansa na zdravlje više od 112 hiljada osoba tokom 15 godina, a ispitanici su na svakih šest mjeseci tokom tri dana detaljno bilježili sve što su pojeli i popili.

Među 17 najzastupljenijih konzervansa, njih osam je povezano s porastom krvnog pritiska – u neantioksidativne spadaju kalijum sorbat, kalijum metabisulfit i natrijum nitrit, dok antioksidativnu grupu čine askorbinska kiselina, natrijum askorbat, natrijum eritorbat, limunska kiselina i ekstrakti ruzmarina.

Kalijum sorbat se može naći u vinu, slanim pecivima i sirevima, kalijum metabisulfit u fermentisanim napicima, dok je natrijum nitrit čest u prerađenom mesu – ovaj podatak ne čudi jer se nitrati već duže vrijeme povezuju sa srčanim tegobama.

Profesor Gunter Kunle sa Univerziteta u Readingu istaknuo je da konzervansi imaju ključnu ulogu u očuvanju sigurnosti hrane i smanjenju otpada, ali je dodao da ih je potrebno upotrebljavati na odgovoran način.

Isti istraživački tim je u ranijim radovima utvrdio vezu između šest konzervansa, među kojima su natrijum nitrit i kalijum nitrat, i čak 32 odsto većeg rizika od raka, odnosno 49 odsto većeg rizika od razvoja dijabetesa tipa 2.

Iako se radi o opservacionoj studiji koja ne može potvrditi direktnu uzročno-posljedičnu vezu, Rachel Richardson iz Cochrane Collaboration napominje da su istraživači kontrolisali mnoge faktore – poput dobi, indeksa tjelesne mase i fizičke aktivnosti – i da su uočeni signali koje svakako treba dodatno istražiti.