Evropski parlament je tokom današnje sjednice usvojio izvještaje o napretku zemalja Zapadnog Balkana na putu ka članstvu u Evropskoj uniji, obuhvativši Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, Crnu Goru, Kosovo i Sjevernu Makedoniju.

U usvojenim dokumentima, evroparlamentarci su istakli da Crna Gora teži da postane članica EU do 2028. godine, dok Albanija planira da okonča pristupne pregovore već do kraja 2027. godine.

Kada je riječ o Sjevernoj Makedoniji i Kosovu, konstatovan je izostanak značajnog pomaka u odnosu na prethodni izvještaj, dok se od bosanskohercegovačkih političara traži da prekinu sa blokadama i vrate se posvećenosti evropskom putu.

Pozdravljajući stabilan napredak Crne Gore u provođenju reformi u okviru evropskih integracija, poslanici su istakli da je to podstaknuto ambicijom ove zemlje da do kraja godine završi pregovore i postane 28. članica Unije do 2028.

Pored tehničkih reformskih kriterija, kako se navodi, strateška evropska orijentacija i nepokolebljiva posvećenost političkih predstavnika Crne Gore nezavisnoj državnosti ostaju ključni politički uslovi za pristupanje EU.

Izvještaj o Crnoj Gori podržan je sa 486 glasova za, 101 protiv i 75 uzdržanih.

Izvestilac EP za Crnu Goru Marjan Šarec istakao je da pred Crnom Gorom stoji izuzetno zahtjevna godina.

“Vremena je malo, a posla ima mnogo. Ovaj izvještaj treba da posluži i kao priznanje dosadašnjeg napretka i kao ohrabrenje za predstojeći period. Prije svega, treba ga shvatiti kao poziv svim zainteresovanim stranama da pokažu mudrost i odgovornost, kako bi se osiguralo da manji sporovi ne zasjene, ili ugroze, šire strateške ciljeve”, rekao je Šarec.

U izvještaju o Albaniji, koji je usvojen sa 483 glasa za, 103 protiv i 70 uzdržanih, evroposlanici su pozdravili brz napredak te zemlje u evrointegracijama posljednjih godina, te pozvali vlasti da obezbijede potpunu implementaciju usvojenih zakona.

Uprkos ostvarenom napretku, Parlament je ukazao da se Albanija i dalje suočava sa brojnim izazovima, među kojima su politička polarizacija, potreba za unapređenjem političke kulture, jačanje vladavine prava i konsolidacija reformi u borbi protiv korupcije.

Ukazujući na ambiciju Albanije da završi pregovore o članstvu do kraja iduće godine, evroparlamentarci su upozorili da će kvalitet reformi odrediti tempo pristupanja EU.

Izvestilac za Albaniju Andreas Šider izjavio je da je Albanija predvodnik u pristupanju EU te da njen cilj da okonča pregovore do kraja 2027. nije samo pusta želja, već realna perspektiva.

“Izvještaj stavlja u fokus društvena pitanja. Ključno je da se ne gledaju samo parametri poput vladavine prava i ekonomije. Moramo da osiguramo socijalni sistem koji dobro funkcioniše, sa sindikatima i solidnim radnim pravima koji stavljaju radnika na prvo mjesto”, rekao je Šider.

U izvještaju za Sjevernu Makedoniju, koji je usvojen sa 411 glasova za, 120 protiv i 120 uzdržanih, evropski parlament naglašava punu podršku posvećenosti ove zemlje članstvu u EU, ističući da napredak u pristupnim pregovorima i dalje zavisi od trajnih i dubinskih reformi.

Poslanici, također, izražavaju žaljenje zbog izostanka napretka od izvještaja iz 2025. godine, posebno u oblasti vladavine prava, reforme pravosuđa i borbe protiv korupcije. Naglašava se da je hitno potrebna obnovljena politička posvećenost i međupartijska saradnja, ne samo radi usvajanja neophodnih ustavnih amandmana koji bi omogućili otvaranje prvog pregovaračkog klastera.

Izvestilac za Sjevernu Makedoniju Tomas Vejc izrazio je zadovoljstvo usvajanjem izvještaja “u ključnom trenutku za proširenje EU”.

“Sjeverna Makedonija je nedavno preduzela važne reformske korake i od suštinskog je značaja da vlada nastavi te napore i ostane čvrsto na putu ka integraciji u EU. Budućnost Sjeverne Makedonije je u okviru Evropske unije”, istakao je.

U izvještaju o Kosovu izražava se zabrinutost zbog nemogućnosti formiranja funkcionalne zakonodavne vlasti i vlade već duže od godinu dana.

Evroposlanici su pohvalili kontinuiranu posvećenost Kosova evropskom putu i pozvali vladu da ubrza reforme, posebno u oblastima vladavine prava, osnovnih sloboda i borbe protiv korupcije.

U izvještaju, usvojenom sa 412 glasova za, 174 protiv i 58 uzdržanih, naglašava se da normalizacija odnosa sa Srbijom i sprovođenje Briselskog i Ohridskog sporazuma ostaju neophodni za napredak Kosova ka EU.

Izvestilac EP za Kosovo Riho Teras rekao je da je važno da Kosovo ostane na evropskom putu i da izvještaj pruža objektivnu i pravednu procjenu situacije u zemlji.

“Ističemo pitanja koja zahtijevaju kontinuiranu pažnju, ali također želimo da naglasimo pozitivne pomake, kao što su otvaranje fondova Instrumenta za reforme i rast i ukidanje mera Evropske komisije”, rekao je Teras.

U izvještaju o BiH, usvojenom sa 478 glasova za, 116 protiv i 54 uzdržana, evroposlanici su potvrdili podršku pristupanju te zemlje EU na bazi jedinstva, suvereniteta i teritorijalnog integriteta i pozvali je da sprovede reforme za jačanje demokratskih institucija, podrži vladavinu prava, borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala, kao i da garantuje osnovna prava svim građanima.

Istovremeno, Parlament traži od političkih lidera da obnove posvećenost članstvu u EU i bez odlaganja sprovedu dugo očekivane reforme. također su pozvali da se okončaju opstrukcionizam, politički motivisano stavljanje veta i retorika podela koji ometaju težnje ka članstvu u EU.

Izvestilac za BiH Ondrej Kolar rekao je da se članstvo u EU ne može uzeti “zdravo za gotovo”, da bi Unija pozdravila članstvo BiH u EU ali da su napori te zemlje često razvodnjeni izgovorima ili ograničenim kapacitetima za postizanje dogovora čak i unutar granica zemlje.