Planovi šefice evropske diplomatije Kaje Kalas da formira ekspertski tim za odbranu EU propali su nakon što su Italija i druge zemlje istakle da njena kancelarija nije konsultovala vlade članica, uz upozorenje na mogući sukob s NATO-om, prenosi briselski Politiko pozivajući se na izvore iz diplomatskih krugova.

Otkazivanje najavljene grupe, samo dva dana prije zvaničnog predstavljanja, dodatni je udarac za Kalas, koja se već suočava s borbom za uticaj na vanjsku politiku EU s predsjednicom Evropske komisije Ursulom von der Leyen, dok se Unija suočava s rastućom ruskom prijetnjom i povlačenjem SAD-a.

Ova situacija također bi značila direktan sukob Kaje Kalas s državama članicama.

Grupa je trebala biti pokrenuta na visokom nivou, a pozivnice su poslate sedmicama ranije. Međutim, nekoliko članica, posebno Italija, istaklo je da nisu dobile dovoljno informacija o planiranoj grupi ili njenom mandatu, kazali su anonimni izvori za Politiko.

Kalas je prethodne sedmice na sastanku u Irskoj informisala ministre odbrane EU o namjeri pokretanja grupe, ali to nije ocijenjeno dovoljnim, posebno jer su neke zemlje poslale zvaničnike nižeg ranga.

Jedan diplomata je rekao da nije bilo odgovarajuće rasprave o tome na sastancima ministara odbrane ili vanjskih poslova.

Drugi izvor je naveo da je italijanski ministar odbrane Guido Crosetto predvodio protivljenje inicijativi Kaje Kalas i bio vrlo uznemiren što je Roberta Pinotti, bivša italijanska ministrica odbrane, izabrana u grupu bez njegovog znanja.

Jedan italijanski zvaničnik u saopćenju za Politiko potvrdio je da je više ministara direktno izrazilo Kalas snažnu zabrinutost zbog metoda i suštine inicijative.

Nekoliko zemalja pripremilo je pismo kojim se od visoke predstavnice EU traži da odloži pokretanje grupe i dostavi plan na razmatranje, ali je pismo postalo nepotrebno jer je skup otkazan.

Otvoreno pitanje ostaje i izostanak predstavnika nekoliko država i Evropske komisije iz grupe, istakao je jedan diplomata.

Zvaničnici upozoravaju i na rizik preklapanja s postojećim politikama EU, uključujući NATO i strategiju odbrane koju su zajednički pripremile Komisija i Evropska služba za vanjsko djelovanje pod vodstvom Kalas.

Jedan izvor je kazao da su razgovori među diplomatama prošlog vikenda pokazali da nema podrške za inicijativu, dok je drugi potvrdio da grupa neće biti formirana. Također je odgođeno i predstavljanje izvještaja bivšeg generalnog sekretara NATO-a Andersa Fogha Rasmussena o budućnosti odbrambene politike EU, koji je trebao biti povezan s grupom.

Sve što se dogodilo oko osnivanja grupe jasno pokazuje sve veće podjele u Briselu oko nadležnosti u kreiranju vanjske politike EU.

Evropska služba za vanjsko djelovanje već je pod pritiskom jer predsjednica Komisije konstantno traži veći uticaj na vanjsku politiku i sukobljava se s Kajom Kalas oko ključnih pitanja, poput odnosa s Izraelom.