Kortizol je hormon stresa koji proizvode nadbubrežne žlijezde, a ima ključnu ulogu u regulaciji metabolizma i energetskoj ravnoteži. Iako su povremene oscilacije normalne, hronično povišen nivo može biti problematičan, upozoravaju ljekari. Neke naizgled zdrave navike, poput intenzivnog vježbanja, mogu izazvati privremeni skok ovog hormona.

Doktor Andres Splenser često naglašava da je redoslijed prioriteta za zdravlje: san, ishrana i tek onda vježbanje.

Endokrinolozi objašnjavaju da visokointenzivni intervalni treninzi (HIIT) mogu dovesti do kratkotrajnog porasta kortizola. Dr Dženifer Čeng navodi da tokom ovakvih treninga tijelo intenzivan fizički napor percipira kao stres, te oslobađa odgovarajuće hormone. “HIIT može uzrokovati privremeni skok nivoa kortizola”, kaže ona.

Kortizol ima važnu funkciju tokom napornog vježbanja – pomaže u podizanju nivoa šećera u krvi i podržava rad srca i mišića, objašnjava dr Viktorija Fin. “Jednostavno rečeno, kortizol omogućava tijelu da izdrži kratke, intenzivne napore”, dodaje ona. Istraživanja su pokazala da se nivo kortizola nakon HIIT treninga obično vraća na početne vrijednosti u roku od 24 sata. To ne znači da su ovakvi treninzi štetni – naprotiv.

“Stres koji donosi vježbanje je dobra stvar”, ističe dr Splenser. Redovnim treningom tijelo se adaptira i odgovor na stres postaje efikasniji. Ipak, upozorava na pretjerivanje i preporučuje postepeno povećanje intenziteta prema vlastitim mogućnostima.

Osim uravnoteženog pristupa vježbanju, ljekari savjetuju i druge metode za održavanje zdravog nivoa kortizola. Dr Fin preporučuje meditaciju, vježbe disanja, boravak u prirodi i održavanje društvenih veza. Kvalitetan san je posebno važan – hronični nedostatak sna može poremetiti ritam i dovesti do povišenih nivoa kortizola. Ako je stres dugotrajan ili izaziva zabrinutost, dr Čeng savjetuje razgovor sa ljekarom i po potrebi upućivanje terapeutu ili psihologu.