Najmoćniji lobisti u Evropskoj uniji danas troše znatno više sredstava za uticaj na institucije Unije nego prije pet godina, a najveće izdatke za ostvarivanje svojih interesa imaju upravo giganti iz tehnološkog sektora.

Prema najnovijoj analizi objavljenoj danas, 173 kompanije s budžetom za lobiranje većim od milion eura godišnje zajedno izdvajaju najmanje 381,75 miliona eura za lobiranje u institucijama EU.

Istraživanje organizacija Lobbycontrol i Corporate Europe Observatory naglašava da je ova cifra vjerovatno samo donja granica, ali je ipak za 50 posto viša u odnosu na 2020. godinu.

Autori analize ističu da njihovi nalazi dolaze u trenutku kada predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen i konzervativna većina u Evropskom parlamentu provode opsežnu deregulaciju, tvrdeći da to poboljšava konkurentnost EU i pojednostavljuje procedure.

“Ta agenda odgovara dugogodišnjim zahtjevima nekih od najutjecajnijih evropskih industrijskih grupa”, navodi se u izvještaju.

Po sektorima, prednjače tehnološke korporacije, koje godišnje u lobiranje ulažu ukupno najmanje 73 miliona eura, a ta se sredstva koriste za otpor strogim pravilima koja štite digitalna prava građana. Meta za lobiranje izdvaja više od deset miliona, Amazon oko devet miliona, Apple osam miliona, a Qualcomm približno 4,5 miliona eura.

Finansijski sektor na raspolaganju ima budžet od ukupno 67 miliona eura za lobiranje.

Industrija fosilnih goriva godišnje troši ukupno 52 miliona eura na uticaj na institucije EU, a pritom koristi geopolitičke krize poput rata u Iranu za lobiranje za oživljavanje fosilnih goriva i predstavljanje lažnih rješenja kao održivih za klimatsku krizu.

Snažno lobiranje u institucijama EU, s budžetom od najmanje 46,5 miliona eura, vrše i poljoprivreda i hemijska industrija, nastojeći postići ublažavanje strogih pravila protiv štetnih hemikalija i pesticida.

U ovoj 2026. godini dodatnih 39 aktera deklarisalo je budžet za korporativno lobiranje veći od miliona eura.

“Zabrinjava što to povećanje izdvajanja biva nagrađeno nezapamćenim prodorom u politiku i političkim ishodom koji potkopava javni interes. Od kako je preuzela dužnost, druga Komisija von der Leyen pokrenula je seriju omnibus inicijativa za deregulaciju, koje se odnose na zakone vezane za hemikalije, poljoprivredu, digitalnu politiku, industrijske emisije gasova i procedure izdavanja dozvola”, ocjenjuje se u izvještaju.

U izvještaju se daju i preporuke o preispitivanju pravila lobiranja u EU. Od Evropske komisije se traži da prekine davanje privilegovanog pristupa industrijskim lobijima i osigura da se “jasno i glasno” čuju i drugi, poput javnosti, civilnog društva, nezavisnih naučnika i stručnjaka.

Zahtijeva se i da transparentnost lobiranja postane zakonska obaveza za sve registrovane lobiste, “kako bi se riješio ozbiljan problem zagađenja registra lobista netačnim podacima”.