Stanovnici Irana danas su ponovo počeli da dobijaju pristup globalnoj mreži nakon što su vlasti okončale višemjesečno isključenje interneta koje je trajalo od početka masovnih protesta u januaru.

Korisnici javljaju da je veza spora i da u pojedinim područjima ne funkcioniše, a platforme poput YouTubea, Instagrama i nekih drugih društvenih mreža i dalje su znatno ograničene u odnosu na period prije blokade.

Vlasti u Teheranu su prekid opravdale potrebom za odbranom države nakon što su Sjedinjene Američke Države i Izrael 28. februara izveli napad na Iran.

Odluka o djelimičnom ukidanju restrikcija stigla je u trenutku kada se čini da su iranski i američki pregovarači sve bliži trajnijem primirju, iako mnogi Iranci strahuju da bi pristup internetu mogao biti ponovo ukinut u bilo kojem trenutku.

Kompanija za praćenje interneta Netblocks saopštila je da je mogućnost povezivanja uređaja na internet u Iranu na oko 86 odsto kapaciteta u odnosu na period prije blokade, dok je internet saobraćaj, prema podacima firme Kentik, na samo 40 odsto ranijeg nivoa.

Amir Rašidi, iranski analitičar za sajber-bezbjednost, upozorava da su prekidi i dalje široko rasprostranjeni te da je prerano tvrditi kako je obustava interneta definitivno okončana.

Tokom većeg dijela 2026. godine, čak 90 miliona građana Irana bilo je odsječeno od globalne mreže, što je jedna od najdužih i najstrožih nacionalnih blokada u svijetu. Mladi ljudi koji su zarađivali online ostali su bez prihoda, a gubitak radnih mjesta i zatvaranje internet preduzeća dodatno su povećali ekonomske posljedice rata.

Nedostatak interneta ozbiljno je otežao komunikaciju iranskih porodica tokom mjeseci nemira i sukoba, a povremeno su bile prekidane i telefonske linije, koje su kasnije ponovo uspostavljene.

Tokom blokade cijene su naglo porasle – stanovnici Teherana su ponekad plaćali i 7,50 dolara po gigabajtu, dok su se sada vratile na oko 2,25 dolara za 30 gigabajta, otprilike kao prije januarskih protesta.

Iran je i prije blokade strogo kontrolisao pristup popularnim društvenim mrežama, što je mnoge korisnike navelo da se oslanjaju na virtuelne privatne mreže (VPN). Cijene tih zaobilaznih rješenja su tokom prekida dodatno porasle, postavši nedostupne za mnoge zbog oslabljene iranske ekonomije.

Kompanije su počele ponovo da se pojavljuju na mreži putem objava na Instagramu i Telegramu.

Prema riječima člana Iranske privredne komore Afšina Kolahija, isključenje interneta koštalo je Iran procenjenih 30 do 40 miliona dolara dnevno, dok su indirektni gubici vjerovatno dvostruko veći. Ministar komunikacija Satar Hašemi izjavio je da oko deset miliona ljudi ima poslove koji zavise od internet veze.

Iranci su tokom cijelog perioda imali pristup domaćoj mreži, koja ima znatno uži domet, a korisnici su se žalili na loš kvalitet usluge i strogu cenzuru.

Visoki vladini zvaničnici dobijaju posebne SIM kartice koje im omogućavaju pristup globalnom internetu, a pod pritiskom je Vlada tokom blokade proširila pristup tim karticama i na određene profesije.