Rak debelog crijeva jedan je od najčešćih karcinoma i vodećih uzroka smrti od raka u svijetu, a broj oboljelih i dalje raste. Procjenjuje se da je 2021. zabilježeno više od dva miliona novih slučajeva i oko milion smrtnih ishoda. Zbog toga naučnici sve više istražuju kako svakodnevne navike utiču na rizik od bolesti.

Iako se mliječni proizvodi najčešće povezuju s kalcijumom i zdravljem kostiju, njihova uloga u očuvanju zdravlja crijeva mogla bi biti znatno šira. Prema ljekarima, ovo su mliječni proizvodi koji mogu smanjiti rizik od raka debelog crijeva.

Jogurt

„Jogurt, naročito jogurt koji sadrži žive aktivne kulture, prema novim istraživanjima povezuje se sa smanjenim rizikom od raka debelog crijeva“, kaže nutricionistkinja Whitney Stewart za EatingWell. Zahvaljujući fermentaciji, jogurt unosi korisne bakterije koje pomažu održavanju ravnoteže crevnog mikrobioma. Osim probiotika, bogat je kalcijumom koji štiti ćelije debelog crijeva od oštećenja.

Kefir

„Kefir je fermentisani mliječni proizvod bogat kalcijumom i probioticima“, ističe nutricionistkinja Rachel Ajmera. Dodaje da probiotici mogu smanjiti upalu, ojačati crevnu barijeru i potencijalno usporiti rast ćelija raka. Istraživanja na životinjama pokazala su manji broj tumora kod onih koji su konzumirali kefir. također se bilježi bolja ravnoteža crevnih bakterija i viši nivo korisnih masnih kiselina koje štite crijeva.

Mlijeko

Mlijeko je jedan od najvažnijih izvora kalcijuma u ishrani, a njegov nedostatak povezuje se s većim rizikom od raka debelog crijeva. Studije pokazuju da ishrana siromašna mlijekom može povećati smrtnost i zdravstvene komplikacije povezane s ovom bolešću.

„Kalcijum se vezuje za potencijalno štetne kiseline u crijevima i smanjuje njihov uticaj na ćelije“, objašnjava nutricionistkinja Joanna Katz. Dodaje i da vitamin D, kojim je mlijeko često obogaćeno, dodatno pomaže u regulaciji rasta ćelija i smanjenju upala.

Sir

Sir je prirodan izvor kalcijuma, a neke vrste sadrže i vitamin K2 koji može doprinijeti zdravlju crijeva. Iako su istraživanja još u toku, postoje naznake da umjerena konzumacija sira može imati zaštitni efekat. Posebno se ističe takozvana mliječna matrica, kombinacija hranljivih materija i bioaktivnih jedinjenja koja pomaže boljoj apsorpciji nutrijenata. Upravo ta kombinacija može imati ulogu u smanjenju štetnih promjena u debelom crijevu.

Šta još možete učiniti za zdravlje debelog crijeva?

Osim ishrane, važan je i cjelokupan način života. Veći unos vlakana iz integralnih žitarica i voća povezuje se s manjim rizikom jer pomaže bržem prolasku štetnih materija kroz crijeva. Preporučuje se i smanjenje unosa prerađenog mesa, kao i redovna fizička aktivnost koja poboljšava varenje i smanjuje upale.

Ne treba zanemariti ni preventivne preglede poput kolonoskopije, koja omogućava rano otkrivanje i uklanjanje promjena prije razvoja bolesti.