Premijer Velike Britanije Keir Starmer i predsjednik SAD-a Donald Trump održali su telefonski razgovor 8. marta, fokusirajući se na eskalaciju sukoba na Bliskom istoku. Ovaj poziv uslijedio je nakon oštrih kritika koje je američki lider uputio britanskom premijeru zbog njegovog početnog stava prema sukobu.

Trump je prethodno izrazio nezadovoljstvo Starmerovim odbijanjem da Velika Britanija učestvuje u početnim udarima SAD-a i Izraela na Iran, koji su započeli 28. februara. Međutim, zvanično saopćenje iz Starmerove kancelarije naglasilo je da su se lideri na pozivu usredsredili na vojnu saradnju i korištenje baza Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva (RAF) za odbranu saveznika u regionu.

Izrazi saučešća i tenzije

Tokom razgovora, premijer Starmer je izrazio “iskreno saučešće” predsjedniku Trumpu i američkom narodu povodom pogibije šest američkih vojnika. Iako je saopćenje navodilo da se lideri raduju novom razgovoru “uskoro”, nije spomenuto da li su razmatrali očigledno narušavanje njihovih bliskih odnosa tokom protekle sedmice.

Starmer je uložio velike napore da izgradi tople odnose sa nepredvidivim Trumpom, koji je 2025. godine dobio bezpresedan drugi državni posjet Britaniji. Međutim, njegovo odbijanje da dozvoli korištenje britanskih baza za početne udare na Iran izazvalo je bijes američkog predsjednika.

Britanski premijer je kasnije ipak pristao na zahtjev SAD-a da se dvije vojne baze koriste za “specifičnu i ograničenu odbrambenu svrhu”. Američki bombarderi počeli su da operišu sa baze Fairford u Gloucestershireu i zajedničke baze Diego Garcia na arhipelagu Chagos u Indijskom okeanu od 7. marta.

Trumpove kritike i Starmerova odbrana

Prošle sedmice, Trump je izjavio da “nije zadovoljan sa Britanijom” i ismijavao Starmera, rekavši: “Ovo nije Winston Churchill s kojim imamo posla”. U objavi na društvenim mrežama kasno 7. marta, nazvao je Britaniju “našim nekadašnjim velikim saveznikom” i optužio Starmera da pokušava da “pristupi ratovima nakon što smo već pobijedili!”.

S druge strane, Starmer je branio svoj stav inzistirajući da britanske akcije “mora da imaju pravni osnov i izvodljiv, dobro promišljen plan”. On je tvrdio da je iranska odmazda, koja je uključivala ispaljivanje projektila na britanske saveznike i interese na Bliskom istoku, opravdala promjenu njegovog stava.