Simbol otpora u Iranu
Novi čin bunta u Iranu: Paljenje cigareta na slikama ajatolaha kao simbol slobode? (FOTO)
Podijeli vijest
Društvene mreže preplavljene su snimcima Iranki koje demonstriraju svoj bunt paleći cigarete na fotografijama vrhovnog vođe, ajatolaha Ali Khameneija. Ovaj čin predstavlja snažan simbol protuvladinih protesta koji su eskalirali krajem decembra zbog teške ekonomske situacije i nastavljeni su tokom januara. Ono što je posebno rizično jeste da ovakav vid protesta može biti kažnjen smrtnom kaznom.
Jedna od najviralnijih objava prikazuje Iranku koja živi u Torontu, u Kanadi. Ona je feministkinja koja je odgovorila kritičarima koji su joj zamjerali što ne živi u Iranu riječima: “Islamski režim me godinama u Iranu nije uspio ušutkati, unatoč mučenju, poniženjima i prijetnjama. Sada me, proglašavajući me cionisticom i iskorištavajući činjenicu da sam nakon godina borbe bila prisiljena pobjeći iz svoje zemlje jer mi je islamski režim ugrozio život, pokušavate dovršiti ono što sam režim nije uspio?”
Smrt aktiviste
U Iranu se paljenje slike vrhovnog vođe smatra ozbiljnim krivičnim djelom, a kada to rade žene, ovaj čin dobija dodatnu težinu zbog stigmatizacije žena koje puše. Opasnost nije samo teoretska, što potvrđuje slučaj mladog iranskog aktiviste Omida Sarlaka, koji je u oktobru 2025. godine objavio video na kojem pali Khameneijev portret.
Samo nekoliko sati kasnije, pronađen je mrtav u svom automobilu sa prostrijelnom ranom. Vlasti su njegovu smrt proglasile samoubistvom, ali njegova porodica i mnogi aktivisti sumnjaju u to objašnjenje.
Njegov sprovod prerastao je u politički protest, gdje su ožalošćeni uzvikivali “Smrt Khameneiju”, čime je njegova smrt postala simbol otpora režimu.
Od ekonomije do pada režima
Protesti, koji su počeli 28. decembra 2025. godine, prvobitno su bili izazvani teškom ekonomskom situacijom, rekordno visokom inflacijom koja je u oktobru 2025. godine dostigla 48,60%, rastućim cijenama i kolapsom nacionalne valute, rijala. Međutim, nezadovoljstvo je brzo preraslo u širi pokret protiv režima, koji umjesto postepenih reformi zahtijeva sistemske promjene.
Ulice Teherana i drugih gradova odjekuju sloganima poput “Smrt Khameneiju” i “Pahlavi će se vratiti”, što je referenca na bivšeg iranskog prijestolonasljednika Rezu Pahlavija.
Žene na čelu pobune
Iranske žene su ponovo u centru pažnje. Njihovo paljenje cigareta na slikama Khameneija postalo je snažan kulturni simbol frustracije režimom i rodnim društvenim ograničenjima.
Ovo nije prvi put da žene masovno izlaze na ulice. Iran su 2022. godine potresli višemjesečni protesti nakon smrti Mahse Amini u pritvoru moralne policije, čime je pitanje ženskih prava stavljeno u prvi plan.
Amini je uhapšena i, navodno, brutalno pretučena jer je navodno prekršila strogi zakon o obaveznom nošenju hidžaba.
#WATCH | An Iranian girl burns a picture of Ayatollah Khamenei and lights her cigarette, a new trend in Iran! Young Iranian women are leading the revolution.
— Deccan Chronicle (@DeccanChronicle) January 10, 2026
(Video/Picture courtesy : X)#Iran #IranProtests pic.twitter.com/Yxj3VM7SEJ
Žestok odgovor vlasti
Iranske vlasti su na proteste odgovorile silom. Pripadnici snaga sigurnosti, uključujući Iransku revolucionarnu gardu, sukobili su se sa demonstrantima u nekoliko gradova. Organizacije za ljudska prava izvještavaju o desetinama mrtvih i hiljadama uhapšenih.
Zabilježeni su i prekidi interneta i komunikacija, što se smatra pokušajem vlasti da spriječe koordinaciju protesta i sakriju stvarne razmjere nasilja. Događaji u Iranu privukli su i međunarodnu osudu, a svjetski lideri izrazili su zabrinutost zbog kršenja ljudskih prava.
