Otkriven virus kod grbavih kitova u Arktičkom okeanu pomoću dronova

Naučnici su po prvi put uspjeli da detektuju virus koji izaziva oboljenja kod grbavih kitova u arktičkim vodama, koristeći inovativnu metodu – leteći dronovima iznad njih u sjevernoj Norveškoj. Ovaj značajan pronalazak objavljen je u časopisu BMC Veterinary Research.

Tim stručnjaka je koristio bespilotne letjelice za prikupljanje uzoraka iz daha kitova, što im je omogućilo da identifikuju morbilivirus kitova, izuzetno zarazan i potencijalno smrtonosan patogen. Ovo otkriće baca novo svjetlo na zdravstvene rizike sa kojima se suočavaju životinje u sjevernim morima.

Morbilivirus kitova (cetacean morbillivirus) je vrlo zarazan među delfinima, pliskavicama, kitovima i drugim morskim sisavcima. Ovaj virus je odgovoran za brojne epidemije širom svijeta, posebno u sjevernom Atlantiku i Sredozemlju. On napada respiratorni i neurološki sistem životinja, što često rezultira masovnim nasukavanjem i uginućima. Iako se virus prenosi direktnim kontaktom i kapljičnim putem, ne mora uvijek biti smrtonosan, jer neke zaražene životinje ne pokazuju nikakve simptome.

Helena Kosta, veterinarka sa Univerziteta Nord, koja je vodila ovo istraživanje, izjavila je: “Nikada prije nije zabilježen na tom području”. Iako je virus prisutan u drugim dijelovima svijeta, do sada nije bio detektovan unutar Arktičkog kruga. Autori studije sugerišu da nedostatak prijavljenih slučajeva može ukazivati na propuste u nadzoru, a ne na stvarnu odsutnost virusa.

Kako bi utvrdili da li virus putuje toliko sjeverno, dr. Kosta i njen tim su se okrenuli dronovima za prikupljanje uzoraka iz “daha kitova” – vazduha koji životinje izbacuju kroz svoje disajne otvore. Ova metoda predstavlja veliki napredak u odnosu na tradicionalne biopsije kože, koje su invazivne i ostavljaju rane na životinjama. Dronovi nude bezbolnu alternativu i pokazali su se izuzetno korisnim u proučavanju ovih morskih divova.

Dronovi, opremljeni Petrijevim zdjelicama, letjeli su iznad i iza disajnih otvora kitova kako bi prikupili uzorke. Istraživanje je pratilo migracijske rute grbavih kitova, te su uzorci prikupljeni u sjevernoj Norveškoj, na Islandu i kod Zelenortskih ostrva uz obalu zapadne Afrike.

Pored morbilivirusa, tim je testirao uzorke i na tri druga patogena: virus ptičje gripe H5N1, herpesvirus i bakteriju brucelu. Dva od njih, ptičja gripa i brucela, mogu zaraziti i ljude. Međutim, nijedan od ova dva patogena nije pronađen u prikupljenim uzorcima.