Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Trump razmatra radikalnu reorganizaciju NATO saveza uvodeći model “plati da učestvuješ”. Prema novim informacijama, ovaj plan bi mogao onemogućiti saveznicima koji ne ispune stroge finansijske zahtjeve da učestvuju u ključnim odlukama, uključujući i aktiviranje čuvenog Člana 5.

Novi uslovi i moguće posljedice

Prema izvorima bliskim Trumpovoj administraciji, zemlje koje ne budu trošile ciljanih pet posto svog bruto domaćeg proizvoda na odbranu mogle bi izgubiti pravo glasa o budućim misijama, proširenju alijanse ili drugim krupnim pitanjima. Trenutni minimum za sve članice iznosi dva posto, a samo nekoliko zemalja, poput Velike Britanije, pokušava dostići novi, ambiciozniji prag.

Istovremeno, Trump razmatra i značajno preusmjeravanje američkih vojnih resursa. U planu je povlačenje trupa iz Njemačke i njihovo slanje na Bliski istok, gdje bi se mogle angažovati u potencijalnoj kopnenoj operaciji protiv iranskog naftnog terminala Harg.

Frustracija i prijetnje

“Frustracija koju smo imali sa Evropljanima bila je i te kako stvarna. Svaka zemlja koja ne plata pet posto ne bi trebalo da ima pravo da glasa o budućim rashodima u NATO-u”, izjavio je anonimni izvor iz administracije za britanski “The Telegraph”.

Predsjednik Trump je, prema riječima izvora, jasno stavio do znanja da će se odluke saveznika o slanju trupa i finansijskim obavezama pamtiti. “Ovo je bio test za NATO… Nikada ne zaboraviti”, rekao je Trump.

Dodatno, Pentagon je obavijestio Kongres o namjeri da preusmjeri oko 750 miliona dolara iz programa podrške za Kijev u svrhu obnove američkog arsenala. Napetosti su porasle i nakon što je Velika Britanija, prema navodima, spriječila SAD da koriste vojnu bazu “Dijego Garsija”, što je dodatno pogoršalo odnos između Trumpa i novog britanskog premijera Keira Starmera.