Značajan iskorak u preventivnoj medicini zabilježen je u Španiji, gdje vakcina Nous-209 pokazuje ohrabrujuće rezultate u borbi protiv raka. Rana klinička ispitivanja na pacijentima sa Linčovim sindromom, koji nose izuzetno visok rizik od razvoja bolesti, pokazala su snažan imunološki odgovor bez ozbiljnih nuspojava.

Kako funkcioniše vakcina

Za razliku od tradicionalnih vakcina, Nous-209 predstavlja primjer takozvane “interceptivne medicine”. Njena svrha je da zaustavi bolest prije nego što se uopće razvije, što bi u budućnosti moglo značajno smanjiti potrebu za čestim i invazivnim dijagnostičkim procedurama poput kolonoskopija. Vakcina ne cilja viruse ili bakterije, već “obučava” imunološki sistem da prepozna i uništi rane, prekancerozne promjene u ćelijama.

Tehnologija se oslanja na bezopasni virusni vektor koji isporučuje genetski materijal povezan sa tumorskim markerima. Na taj način se aktiviraju T-ćelije, koje postaju sposobne da identifikuju i eliminišu abnormalne ćelije prije nego što se one transformišu u karcinom. Ovo predstavlja temeljni pomak sa reaktivnog na preventivni pristup u onkologiji.

Nadamo se dostupnosti za osam godina

Trenutna istraživanja su fokusirana na osobe sa Linčovim sindromom, genetskim poremećajem koji dramatično povećava rizik od raka debelog crijeva i drugih tumora. Za ovu skupinu, redovni nadzor je od vitalnog značaja. Preliminarni rezultati, nakon godinu dana praćenja, pokazuju da kod većine ispitanika nisu zabilježene uznapredovale prekancerozne lezije.

Iako su rezultati obećavajući, naučnici ističu da su oni preliminarni. Potrebna su opsežnija i dugoročnija ispitivanja kako bi se u potpunosti potvrdila efikasnost i sigurnost vakcine. Glavni istraživač, Eduardo Vilar-Sančes, izrazio je nadu da bi vakcina, uz uspješan tok daljih faza istraživanja i odobrenje regulatornih tijela poput Evropske agencije za lijekove, mogla biti dostupna u narednih osam godina.