Kontroverze i prisustvo lobiste
Rod Blagojević i zvaničnici RS: Obilježavanje neustavnog Dana RS u Banjoj Luci
Podijeli vijest
U Banjoj Luci je danas, uz svečani defile, obilježen neustavni Dan Republike Srpske. Najveću pažnju privukao je Rod Blagojević, bivši guverner američke države Illinois i aktuelni lobista, koji je bio prisutan u prvom redu tokom manifestacije. Prema podacima iznesenim na defileu, pored pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova, kroz centar Banje Luke prodefilovala su 1.931 učesnika iz civilnog sektora, svrstanih u 44 ešalona, a koji su dolazili iz 38 organizacija.
Ustavni sud Bosne i Hercegovine je u dva navrata proglasio 9. januar kao Dan RS neustavnim i diskriminatornim, ali se ova manifestacija, uprkos tome, održava.
Ovogodišnja manifestacija trajala je jedan sat, a prisutnima se obratio ministar unutrašnjih poslova RS, Željko Budimir, koji je istakao da je protekla godina bila izuzetno teška za RS i da je njen predsjednik bio izložen napadima. Slogan ovogodišnjeg obilježavanja bio je “Živjeće ognjište”. U prvom redu su stajali Ana Trišić-Babić, vršiteljka dužnosti predsjednika RS, Željka Cvijanović, članica Predsjedništva BiH, Nenad Stevandić, predsjednik Narodne skupštine RS, Savo Minić, premijer RS, Rod Blagojević, lobista angažovan od strane zvaničnika RS, te Milorad Dodik, predsjednik Saveza nezavisnih socijaldemokrata.
U prvom redu je bio i Nikola Selaković, ministar kulture u Vladi Srbije, a među zvanicama je bio i Danilo Vučić, sin predsjednika Srbije Aleksandra Vučića. Dan ranije su održane aktivnosti uz prisustvo zvaničnika RS i Srbije, kao i gostiju iz regiona. I juče je Blagojević prisustvovao aktivnostima, a na društvenim mrežama je podijeljen snimak na kojem se vidi kako u opuštenoj atmosferi pjeva pjesmu “Tamo daleko”.
Njegova uloga podrazumijeva zastupanje političkih stavova i interesa RS u američkoj političkoj i javnoj sferi. Nakon angažovanja lobiste, krajem prošle godine ukinute su američke sankcije Miloradu Dodiku, njegovoj porodici i ostalim funkcionerima, pojedincima i kompanijama iz RS koji su bili na toj crnoj listi.
Ustavni sud BiH je još 2015. godine utvrdio da 9. januar diskriminira nesrpsko stanovništvo jer favorizira samo jedan narod i pravoslavnu tradiciju. Praznik je povezan s jednostranom Deklaracijom o proglašenju Republike srpskog naroda iz 1992. godine, donesenom bez učešća Bošnjaka, Hrvata i Ostalih. Venecijanska komisija je upozorila da praznik nema multietničku simboliku, dok pravni okvir RS nameće obaveze građanima i firmama koji ne mogu poštovati taj datum.
Pravna dimenzija ovog problema i dalje postoji. Od 2023. godine, nepoštivanje odluka Ustavnog suda u vezi s ovim praznikom predstavlja krivično djelo, što stavlja Tužilaštvo i Sud BiH u ključnu poziciju da procesuiraju odgovorne za održavanje neustavnog i diskriminatornog praznika. Uprkos tome, vlasti RS i dalje koriste 9. januar kao sredstvo političke manipulacije i afirmacije etničke dominacije.
