Sukob između američkog Ministarstva odbrane (Pentagon) i kompanije za umjetnu inteligenciju Anthropic eskalirao je u januaru nakon što je AI laboratorija odbila da ukloni sigurnosne barijere sa svojih sistema. Pentagon je kao odgovor označio kompaniju kao “rizik u lancu snabdijevanja”, što je dovelo u pitanje njen ugovor sa vladom.

Rukovodioci kompanije, kreatora AI modela Claude, upozorili su da bi ova odluka, koju vide kao odmazdu zbog protivljenja korištenju njihove tehnologije u autonomnom oružju i domaćem nadzoru, mogla da smanji njihov prihod za 2026. godinu za milijarde dolara.

Pravni i poslovni rizici

Pravni stručnjaci sugerišu da vladin slučaj može biti oslabljen zbog neusklađenosti između zakona koji se poziva i ponašanja kompanije Anthropic, unutrašnjih kontradikcija u ponašanju Pentagona i dokaza da je odluka možda vođena animozitetom, a ne sigurnosnim razlozima.

Konflikt je kulminirao kada je predsjednik Donald Trump 27. februara naredio svim federalnim agencijama da odmah prekinu korištenje tehnologije kompanije Anthropic. Isti dan, ministar odbrane Pete Hegseth naredio je da se Anthropic označi kao “rizik u lancu snabdijevanja za nacionalnu sigurnost”, na šta je kompanija odgovorila tužbom.

Nakon toga, brojne agencije, uključujući Državni departman, Trezor i Ministarstvo zdravlja, pokrenule su postupke za prekid korištenja Claudea. Veliki odbrambeni izvođači poput Lockheed Martina također su se obavezali da će slijediti uputstva Pentagona, signalizirajući mogući egzodus iz lanaca snabdijevanja.

Posljedice i tužbe

Rukovodioci kompanije Anthropic izjavili su da bi crni spisak američke vlade mogao da smanji prihod kompanije za više milijardi dolara do 2026. godine i nanese joj reputacioni štetu. Kao odgovor, kompanija je 9. marta podnijela tužbu kako bi blokirala Pentagon da je stavi na crni spisak nacionalne sigurnosti, tvrdeći da je oznaka nezakonita i krši njena prava na slobodu govora i pravnu proceduru.

Microsoft se 10. marta pridružio tužbi, podržavajući zahtjev Anthropica za privremenom zabranom, navodeći da odluka Pentagona direktno utiče i na njih, te da je potrebno izbjeći skupe poremećaje u lancu snabdijevanja i žurnu rekonstrukciju proizvoda koji zavise od Anthropica.

Ovaj sukob ističe rastuću tenziju između tehnoloških kompanija koje se zalažu za etičku upotrebu AI-a i vladinih agencija koje traže širok pristup naprednoj tehnologiji za nacionalnu sigurnost, postavljajući presedan za buduće odnose između industrije i države.