Leteći lisci, poznati i kao voćni šišmiši, dugo su bili okrivljivani za širenje zaraznih bolesti poput Ebole i Covid-19, a u Australiji su čak bili tretirani kao štetočine. Međutim, nova istraživanja otkrivaju da su ovi leteći sisari zapravo kĺjučni oprašivači i rasipači sjemenki, čija je ekonomska vrijednost za drvnu industriju iznenađujuće velika.

Ekonomski doprinos od stotina miliona

Studija objavljena u časopisu Scientific Reports kvantificira ogroman uticaj sivoglavih letećih lisaca na australski ekosistem i privredu. Naučnici su, koristeći podatke o preko 1.200 mjesta gdje se ovi šišmiši smještaju, izračunali da su oni odgovorni za stvaranje više od 91 miliona stabala, uglavnom eukaliptusa. Ova aktivnost donosi australskoj ekonomiji između 195 i 673 miliona američkih dolara godišnje.

Ovo je tek treća studija u svijetu koja je kvantificirala ekonomsku korist od šišmiša, a prva u Australiji. Istraživanja u Texasu i Meksiku također su pokazala da šišmiši štuse useve pamuka i kukuruza te čuvaju industriju tekile.

“Mega-rasipači” i “efekt talasa”

Leteći lisci su opisani kao “mega-rasipači” koji, u poređenju sa pticama i pčelama, lete znatno duže udaljenosti i mogu prenositi proporcionalno veće sjemenke. Naučnici su za njihov uticaj skovali termin “efekt talasa šišmiša”, jer svojim putovanjima od stotina kilometara u samo nekoliko dana utiču na više ekosistema.

“Australijski leteći lisci su suštinski australijski karakter – kreću se preko pejzaža suša i poplavnih kiša. Sa svojom ekstremnom pokretljivošću, šišmiši su ljepilo koje drži sve više fragmentirane australske šumske predjele na okupu”, rekao je dr Justin Welbergen sa Univerziteta Western Sydney.

On ističe da leteći lisci održavaju “genetski integritet australskih šuma”, što je posebno važno dok se predjeli oporavljaju od požara koji postaju sve češći. Iako im ne preti potpuno nestajanje u skorije vrijeme, ovi šišmiši su i dalje ranjivi na gubitak staništa, požare i ekstremne toplotne talase koji mogu ubiti desetine hiljada jedinki u samo jednom danu.

Naučnici upozoravaju da bi bez letećih lisaca efekat na prirodu bio postepen, ali bi s vremenom doveo do toga da određene vrste drveća ne bi mogle ni rasti ni širiti svoje sjemenke. Kao što je dr Welbergen rekao: “Od malih nogu smo učeni da se bojimo šišmiša. Ali čak i najprezrenije životinje na svijetu imaju ulogu koju treba odigrati.”