U jednom od najneobičnijih eksperimenata u oblasti biotehnologije, tim istraživača predvođen naučnicima iz Vajcmanovog instituta za nauku u Izraelu uspio je genetski modifikovati biljku duhana tako da istovremeno proizvodi pet prirodnih psihodeličnih supstanci. Ovaj “super duhan”, kako ga naziva naučna zajednica, sposoban je da sintetiše psilocin i psilocibin (prisutne u magičnim pečurkama), DMT (korišten u ajahuaski), te bufotenin i 5-metoksi-DMT, koje luči Sonorska pustinjska žaba.

Terapijski potencijal, a ne rekreativna upotreba

Iako bi konzumacija ovakvih listova mogla izazvati intenzivno iskustvo, pravi cilj istraživanja nije rekreativna upotreba. Kako je za medije objasnila koautorka studije Paula Berman, ove supstance imaju značajan terapijski potencijal. Ranija istraživanja pokazuju da terapija psilocibinom može pomoći u liječenju mentalnih poremećaja poput depresije. “Ovakva kombinacija pet psihodelika — mislim da niko do sada nije pokušao nešto slično”, rekao je jedan od vodećih autora, istraživač Asaf Aharoni.

Studija, objavljena u časopisu Science Advances, također ukazuje na potrebu za održivijim načinima dobijanja ovih supstanci. Kako interesovanje za njih raste, organizmi iz kojih se prirodno dobijaju često su prekomjerno eksploatisani i ugroženi, dok su klasične metode hemijske sinteze složene i zahtjevne.

Etična i održiva alternativa

U svom radu, naučnici su u listove biljke duvana ubacili gene odgovorne za proizvodnju pet triptamina — klase halucinogena. “Iako su koncentracije DMT-a i 5-MeO-DMT-a postignute u ovoj studiji niže nego u prirodnim izvorima, naš pristup predstavlja etičniju i ekološki prihvatljiviju alternativu prikupljanju ovih supstanci iz ugroženih organizama”, navodi se u radu.

Istraživači su namjerno spriječili da ove osobine budu nasljedne, jer je riječ o eksperimentu koji služi kao dokaz koncepta. “U jednom listu dobijamo pet različitih psihodelika iz tri različita carstva”, rekao je Aharoni. “Ali pošto osobina nije nasljedna, ostaje samo u listovima i ne prenosi se na sjeme, cvjetanje i sljedeću generaciju.” Ova mjera predostrožnosti sprečava potencijalnu zloupotrebu.

Pored unapređenja proizvodnje ovih jedinjenja, naučnici žele da razumiju i zašto ih biljke uopšte proizvode — pitanje o kojem se i dalje vodi naučna diskusija. Za sada, međutim, “psihodelični duhan” vjerovatno neće postati popularan u šamanskim ritualima, jer biljke proizvode vrlo male količine ovih supstanci u poređenju sa prirodnim izvorima. “To ima zanimljiv novitet, ali nema veliku praktičnu primjenu”, rekao je bioinženjer Andrew Jones sa Univerziteta u Majamiju, koji nije učestvovao u istraživanju, ali ga je opisao kao “uzbudljiv rad”.