Iran: Protesti, žrtve i hapšenja – najmanje 20 mrtvih

U Iranu je tokom protesta život izgubilo najmanje 20 osoba, uključujući troje djece, dok je skoro hiljadu ljudi uhapšeno, među kojima je i 40 maloljetnika. Međunarodne organizacije za zaštitu ljudskih prava optužuju iranske snage bezbjednosti za neselektivno gađanje civila.

Protesti su nastavljeni i tokom vikenda, uprkos pojačanim mjerama bezbjednosti koje su uslijedile nakon što je vrhovni vođa Irana, ajatolah Ali Khamenei, učesnike protesta nazvao “izgrednicima”.

Organizacija “Human Rights Activists” (HRAI), sa sjedištem u Sjedinjenim Američkim Državama, saopštila je da je do sada uhapšeno 990 osoba, a najmanje 20 ljudi je izgubilo život, kako prenosi The Guardian. Među stradalima je i petnaestogodišnji Mustafa Falahi iz centralnog Irana.

Organizacija Hengaw, sa sjedištem u Oslu, saopštila je da je Falahi stradao 1. januara tokom intervencije snaga bezbjednosti. također su naveli da su 3. januara u gradu Kermanšahu poginuli sedamnaestogodišnji Rasul Kadivarian i njegov dvadesetogodišnji brat Reza.

Zamjenik direktora HRAI, Skylar Thompson, izjavio je da je organizacija dokumentovala ova stradanja, kao i hapšenja najmanje 44 djece, naglašavajući da prisustvo mladih na protestima zahtijeva posebnu zaštitu u skladu sa međunarodnim pravom.

Svjedoci sa terena tvrde da su tokom vikenda u pojedinim dijelovima zapadnog Irana okupljeni uzvikivali parole protiv vlasti i zahtijevali oslobađanje uhapšenih demonstranata, što je dovelo do intervencije snaga bezbjednosti.

Reakcije i optužbe organizacija za ljudska prava

Organizacije za ljudska prava su tokom vikenda saopštile da su snage bezbjednosti intervenisale i u bolnicama u koje su odvoženi povrijeđeni demonstranti. Prema navodima organizacije Hengaw, snage bezbjednosti koriste sredstva za razbijanje protesta bez razlikovanja odraslih i maloljetnih učesnika, dok se privedeni, kako tvrde, izlažu grubom postupanju prije prebacivanja na nepoznate lokacije.

Prema podacima HRAI, protesti su izbili zbog sloma nacionalne valute i rasta troškova života, a proširili su se na najmanje 78 gradova i 222 lokacije, uz zahtjeve demonstranata za okončanje aktuelnog režima. Protesti su započeli među trgovcima i vlasnicima radnji zbog ekonomskih teškoća, prije nego što su se proširili među univerzitetskim studentima i demonstrantima u provincijama.

Demonstranti su skandirali protiv iranske vlade, a ekonomski problemi, poput inflacije koja premašuje 36 odsto, dodatno su pogoršali situaciju. Iranska valuta, rijal, izgubila je gotovo polovinu svoje vrijednosti u odnosu na dolar, što je izazvalo teške uslove za mnoge građane.

U odgovoru na nemire, iranske vlasti su pokušale dvostruki pristup, priznajući ekonomsku krizu, ali koristeći nasilje protiv jačih oblika protesta.

Tokom vikenda, iranski vrhovni vođa, ajatolah Ali Khamenei, rekao je da će vlasti “razgovarati sa demonstrantima”, ali da “izgrednike treba staviti na njihovo mjesto”, prenosi “B92”.