Obnova hrskavice koljena
Injekcija protiv starenja obećava u liječenju artritisa
Podijeli vijest
Istraživači sa Medicinskog fakulteta Univerziteta Stanford objavili su da bi blokiranje proteina koji se povezuje sa starenjem moglo dovesti do obnove hrskavice koja se prirodno troši u koljenima starijih miševa. Ovo otkriće otvara nove mogućnosti u liječenju artritisa i drugih degenerativnih stanja zglobova.
U sprovedenoj studiji, terapija injekcijama nije samo obnovila oštećenu hrskavicu, već je i zaustavila razvoj artritisa nakon povreda koljena, sličnih onima koje se javljaju kod sportista i aktivnih osoba usljed pucanja prednjeg ukrštenog ligamenta. Zanimljivo je da se verzija ove terapije u obliku tableta već testira u kliničkim ispitivanjima, a cilj joj je liječenje mišićne slabosti koja dolazi sa starenjem.
Ljudsko tkivo koljena, prikupljeno tokom operacija zamjene zglobova, također je pokazalo pozitivan odgovor na ovaj tretman. Uzorci, koji su uključivali potpornu ekstracelularnu skelu zgloba (matriks) i ćelije hondrocite koje proizvode hrskavicu, počeli su formirati novu hrskavicu sa normalnom funkcijom.
Ovi rezultati sugerišu da bi se hrskavica izgubljena usljed starenja ili artritisa jednog dana mogla obnoviti lokalizovanom injekcijom ili oralnim lijekovima. To bi moglo eliminisati potrebu za operacijama zamjene koljena ili kuka.
Ciljanje uzroka osteoartritisa
Umjesto da samo ublažava simptome, ovaj tretman se fokusira na osnovni uzrok osteoartritisa. Ovo degenerativno stanje zglobova pogađa približno jednu od pet odraslih osoba u Sjedinjenim Državama, generišući procijenjenih 65 milijardi dolara direktnih troškova zdravstvene zaštite svake godine. Trenutno, ne postoji lijek koji može zaustaviti ili preokrenuti bolest, što znači da su upravljanje bolom i zamjena zglobova glavne opcije liječenja.
Terapija cilja protein nazvan 15-PGDH, čija se prisutnost povećava sa starenjem. Ovaj protein je klasifikovan kao gerozim. Gerozimi, koje je prvi put opisao isti istraživački tim 2023. godine, imaju ključnu ulogu u starenju, doprinoseći postepenom opadanju funkcije tkiva.
Kod miševa, povećanje nivoa 15-PGDH je ključni faktor u gubitku mišićne snage koji se javlja s godinama. Kada su naučnici blokirali ovaj protein koristeći mali molekul, stariji miševi su pokazali dobitke u mišićnoj masi i izdržljivosti. S druge strane, prisiljavanje mladih miševa da proizvode 15-PGDH dovelo je do slabljenja i smanjenja njihovih mišića. Protein je također povezan sa regeneracijom kostiju, nerava i krvnih ćelija.
U tim tkivima, popravka zavisi od aktivacije i specijalizacije tkivno specifičnih matičnih ćelija. Međutim, hrskavica se ponaša drugačije. Umjesto da se oslanjaju na matične ćelije, hondrociti mijenjaju svoju gensku aktivnost na načine koji ih vraćaju u mlađe stanje, omogućavajući regeneraciju bez učešća matičnih ćelija.
Dr. Helen Blau, profesorka mikrobiologije i imunologije, izjavila je: “Ovo je novi način regeneracije odraslog tkiva i predstavlja značajnu kliničku šansu za liječenje artritisa usljed starenja ili povrede.” Dodala je: “Tražili smo matične ćelije, ali očigledno nisu uključene. vrlo je uzbudljivo”.
Rješavanje problema ruptura prednjeg ukrštenog ligamenta (ACL)
Slični rezultati su primijećeni kod životinja sa povredama koljena, kao što su rupture ACL-a, koje se često javljaju kod ljudi koji se bave sportovima poput nogometa, košarke i skijanja. Iako se ove rupture mogu hirurški popraviti, oko 50% ljudi razvije osteoartritis u povrijeđenom zglobu u roku od otprilike 15 godina.
Istraživači su otkrili da je serija injekcija inhibitora gerozima, davana dva puta sedmično tokom četiri sedmice nakon povrede, dramatično smanjila šansu za razvoj osteoartritisa kod miševa. Životinje tretirane kontrolnim lijekom imale su nivoe 15-PGDH koji su bili dvostruko veći nego kod njihovih nepovrijeđenih vršnjaka, a razvile su osteoartritis u roku od četiri sedmice.
Dr. Nidi Butani je istakla: “Milioni ljudi pate od bolova i otoka u zglobovima kako stare. Do sada nije postojao lijek koji direktno liječi uzrok gubitka hrskavice. Ali ovaj inhibitor gerozima izaziva dramatičnu regeneraciju hrskavice, mnogo efikasniju od one koja je prijavljena kao ‘odgovor’ na bilo koji drugi lijek ili intervenciju”.
Butani je također naglasila: “Regeneracija hrskavice u takvoj mjeri kod starijih miševa nas je iznenadila. Efekat je bio izvanredan”.
