Separatističke ambicije na sceni
Dodik ponovo prijeti otcjepljenjem: Eskalacija političke retorike
Podijeli vijest
Vlasti Republike Srpske su, uz prisustvo visokih zvaničnika iz Srbije, ponovo obilježile 9. januar kao dan ovog entiteta, uprkos tome što je ovaj praznik proglašen neustavnim. Tokom proslave, premijer Srbije je obećao kontinuiranu podršku Beogradu Republici Srpskoj, dok je Milorad Dodik ponovo zaprijetio otcjepljenjem.
Premijer Srbije Đuro Macut je prisustvovao proslavi u Banjoj Luci, ignorišući odluku Ustavnog suda BiH koji je obilježavanje ovog datuma proglasio neustavnim. Macut je Republiku Srpsku nazvao “našom kućom”, tvrdeći da Srbija poštuje Dejtonski sporazum i BiH kao državu dva entiteta i tri konstitutivna naroda. On je naglasio da će Srbija uvijek biti uz Republiku Srpsku i njen narod.
Ana Trišić Babić, koja trenutno obavlja funkciju privremene predsjednice Republike Srpske nakon smjene Milorada Dodika, nazvala je Dodika legalnim predsjednikom kojeg su smijenili neprijatelji Republike Srpske, tražeći od prisutnih da ga pozdrave aplauzom, što su oni i učinili.
Obilježavanju spornog datuma prisustvovao je i patrijarh Srpske pravoslavne crkve (SPC) Porfirije, koji je posebno spomenuo razvlaštenog Dodika kao “predsjednika”, a osnivanje Republike Srpske nazvao “Božjom voljom”.
Sam Dodik, iako trenutno obnaša funkciju lidera jedne političke stranke, dobio je status počasnog govornika i iskoristio priliku da ponovo pošalje zapaljive političke poruke. On je veličao osuđene ratne zločince poput Radovana Karadžića i Ratka Mladića, tvrdeći da su pred Haškim sudom “odgovarali bez krivnje”.
Separatističke težnje i podrška Donalda Trumpa
Dodik je izjavio da je uzrok rata u BiH bio uskraćivanje prava Srbima da ostanu u Jugoslaviji. “Mi nismo formirali Republiku Srpsku da ona bude dio BiH nego nezavisna država”, rekao je Dodik, potvrđujući da je ta separatistička ideja i dalje njegova vodilja. “Jedan narod zaslužuje jednu državu i od te ideje nećemo odustati”, dodao je Dodik, objašnjavajući da je, kao ustupak za ukidanje američkih sankcija, promijenio pristup, ali ne i cilj. On računa na oslabljeni uticaj Evropske unije i nada se podršci američkog predsjednika Donalda Trumpa.
Vlasti Republike Srpske obilježavaju 9. januar kao dan entiteta u znak sjećanja na taj datum iz 1992. godine, kada je dio zastupnika srpske nacionalnosti u tadašnjoj skupštini Socijalističke republike BiH proglasio tzv. republiku srpskog naroda u BiH, koja je kasnije preimenovana u Srpsku republiku BiH, odnosno današnju Republiku Srpsku.
Ovaj čin je imao za cilj zadržati BiH ili njene dijelove u sastavu “skraćene” Jugoslavije, iz čijeg su sastava već izašle Slovenija i Hrvatska. Ustavni sud BiH je u dva navrata presudio da je obilježavanje 9. januara kao dana Republike Srpske protuustavno, jer se na taj način diskriminišu Hrvati i Bošnjaci koji žive u tom entitetu.
Iz Ureda visokog predstavnika za BiH (OHR) su upozorili da obilježavanje 9. januara predstavlja jasno nepoštovanje obvezujućih presuda Ustavnog suda BiH. U saopštenju OHR-a se navodi da nepoštivanje odluka Ustavnog suda može predstavljati krivično djelo prema odredbama Krivičnog zakona BiH, te da je poduzimanje zakonom propisanih mjera u ovlasti tijela za provedbu zakona, posebno kada se radi o nositeljima javnih funkcija.
