Ukupan javni dug Crne Gore na kraju prošle godine dosegao je 5,19 milijardi eura, što predstavlja 63,5 posto bruto domaćeg proizvoda. Prema podacima Ministarstva finansija, to je za oko 620 miliona eura više nego na kraju 2024. godine.

Neto pozicija i struktura zaduženja

Uzimajući u obzir depozite, neto javni dug iznosio je 4,38 milijardi eura ili 53,65 posto BDP-a, što je za 1,14 procentna poena manje u odnosu na prethodnu godinu. U obračun su uključeni i depoziti Ministarstva finansija, među kojima je i 38.477 unci zlata vrijednih 804,68 miliona eura, što je dodatno unaprijedilo neto poziciju države.

Spoljni dug iznosio je oko 4,85 milijardi eura (59,33 posto BDP-a), dok je unutrašnji dug bio 311,4 miliona eura (3,81 posto BDP-a). U stanje državnog duga uključen je i dio duga lokalne samouprave od 30,4 miliona eura, po osnovu transfernih zajmova.

Finansiranje obaveza i formiranje rezerve

Tokom 2025. godine država se zaduživala prvenstveno radi redovne otplate postojećeg duga, ali i formiranja fiskalne rezerve za 2026. i 2027. godinu. Zahvaljujući tome, ukupno raspoloživa sredstva na kraju godine iznosila su 661,74 miliona eura, što predstavlja značajnu finansijsku osnovu za naredni period.

U istom periodu, država je emitovala obveznicu na međunarodnom tržištu u iznosu od 850 miliona eura, kao i domaće obveznice vrijedne 49,87 miliona eura. Zaključen je i kreditni aranžman od 450 miliona eura za obezbjeđenje fiskalne rezerve, kao i aranžman sa Evropskom komisijom u okviru Instrumenta za reforme i rast.

Tokom godine izvršena je redovna otplata duga u iznosu od 803,71 milion eura. Ministarstvo finansija navodi da javni dug na kraju godine predstavlja rezultat unaprijed planiranog finansiranja budućih obaveza i realizacije kapitalnih ulaganja.

Glavni kreditori i garancije

Najveći povjerioci Crne Gore su vlasnici obveznica emitovanih na međunarodnom tržištu, po osnovu kojih dug iznosi 2,78 milijardi eura ili 53,73 posto javnog duga. Slijedi kineska Exim banka sa 573,2 miliona eura (11,05 posto), dok se na trećem mjestu nalazi sindicirani kredit za budžetsku rezervu od 450 miliona eura.

Značajan udio u javnom dugu imaju i zajam kod Međunarodne banke za obnovu i razvoj (249,1 milion eura), sindicirani zajam PBG 2 (126,3 miliona eura) i kredit Evropske investicione banke (112,5 miliona eura). Među većim kreditorima su i Evropska komisija, Banka za razvoj Savjeta Evrope i Evropska banka za obnovu i razvoj.

Konsolidovani dug općina na kraju prošle godine bio je 63,3 miliona eura, što je 32,87 miliona eura manje nego na kraju 2024. Ugovoreni iznos izdatih državnih garancija iznosio je 432,21 miliona eura, što je za 93,4 miliona eura manje u odnosu na prethodnu godinu.