Vlada Crne Gore kroz novi strateški dokument postavlja ambiciozne ciljeve za potpunu transformaciju građevinskog sektora, usklađujući se sa evropskim standardima energetske efikasnosti. Plan, poznat kao “Mapa puta za transpoziciju direktiva o energetskim svojstvima zgrada i energetskoj efikasnosti”, predviđa fundamentalne promjene u načinu gradnje, sistemima grijanja i obavezama javnog sektora.

Zgrade sa nultom emisijom

Prema novim propisima, sve nove zgrade u vlasništvu države, općina i javnih preduzeća moraju biti projektovane i izgrađene kao objekti sa nultom emisijom štetnih gasova već od 1. januara 2028. godine. Za sve ostale nove zgrade ovaj rok produžen je do 1. januara 2030. godine, što predstavlja značajan izazav za građevinsku industriju.

Solarni paneli postaju standard

Jedna od najznačajnijih novina je obavezna instalacija solarnih sistema na velikom broju objekata. “Od 1. jula 2028. godine na svim novim javnim zgradama i novim nestambenim zgradama, a od 31. decembra 2029. godine na svim novim stambenim zgradama”, navodi se u dokumentu. Ova mjera će se primjenjivati kada je tehnički, funkcionalno i ekonomski izvodljivo.

Država će također biti dužna da obezbijedi godišnju rekonstrukciju najmanje tri odsto javnih zgrada, dok će svi organi javne vlasti morati smanjiti potrošnju energije za minimalno 1,9% godišnje u odnosu na referentnu godinu.

Zabrana fosilnih goriva

Od 1. januara 2030. godine bit će potpuno zabranjena ugradnja sistema grijanja na fosilna goriva u novim zgradama. Nacionalni plan rekonstrukcije zgrada treba da predvidi potpunu dekarbonizaciju sistema grijanja i hlađenja u postojećim zgradama do 2040. godine. Ova odluka je u skladu sa politikom Evropske unije, koja od 2025. godine zabranjuje svako subvencionisanje kotlova na fosilna goriva.

Crna Gora, kao država kandidat za članstvo u Evropskoj uniji i ugovorna strana Energetske zajednice, ima obavezu usklađivanja nacionalnog zakonodavstva sa evropskom regulativom u oblasti energetske efikasnosti. Očekuje se da će svi neophodni zakonski i podzakonski akti biti usvojeni do kraja 2027. godine, čime će biti postavljen temelj za dugoročnu transformaciju sektora.