Danas se obilježava 31 godina od početka vojno-policijske akcije “Oluja”, koja je započela 4. augusta 1995. godine napadom na Republiku Srpsku Krajinu, a tokom koje je, prema podacima, protjerano više od 200.000 Srba.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, koji boravi u Republici Srpskoj gdje je 4. august proglašen Danom žalosti, prisustvovat će obilježavanju godišnjice u Mrkonjić Gradu, a obići će i mjesta sa srpskim stanovništvom u Federaciji Bosne i Hercegovine.

U Srbiji se ovaj dan obilježava kao Dan sjećanja na sve stradale i prognane u akciji “Oluja”, a u Crkvi Svetog Marka u Beogradu bit će služen parastos za stradale Srbe.

Pred Haškim tribunalom trojici hrvatskih generala suđeno je za zločine nad civilima tokom “Oluje”, ali su svi na kraju oslobođeni.

U prvostepenoj presudi Ante Gotovina je osuđen na 24 godine, a Mladen Markač na 18 godina zatvora zbog udruženog zločinačkog poduhvata s ciljem trajnog uklanjanja Srba iz Hrvatske, dok je Ivan Čermak oslobođen. Žalbeno vijeće je, međutim, većinom glasova preinačilo presudu i pravosnažno oslobodilo Gotovinu i Markača.

Operacija je počela u ranim jutarnjim satima napadom hrvatske vojske, policije i jedinica HVO-a na Baniju, Kordun, Liku i sjevernu Dalmaciju, pri čemu je hrvatska strana imala oko 138.500 pripadnika, naspram znatno manjih snaga koje su branile to područje.

Hrvatske vlasti, predvođene tadašnjim predsjednikom Franjom Tuđmanom, proglasile su kraj operacije 7. augusta uveče, iako su sporadični sukobi potrajali do 14. augusta.

Međunarodni sud pravde u Hagu je u presudi iz februara 2015. godine operaciju “Oluja” okarakterisao kao etničko čišćenje.

Prema podacima Komesarijata za izbjeglice i migracije Srbije, tokom i nakon “Oluje” protjerano je više od 250.000 Srba, ubijeno je oko 1.700, a više od 700 osoba i dalje se vodi kao nestalo.

Dokumentaciono-informacioni centar Veritas navodi da je ubijeno 1.284 osobe srpske nacionalnosti, među kojima 1.247 civila, dok se 619 osoba vodi kao nestalo. Tri četvrtine stradalih bili su stariji od 60 godina, a među žrtvama je 564 žena.

S druge strane, hrvatske nevladine organizacije procjenjuju da je tokom i nakon “Oluje” ubijeno više od 600 civila, spaljeno više od 22.000 kuća, a Hrvatsku je napustilo oko 150.000 građana srpske nacionalnosti, čiji je povratak godinama bio otežavan.

Hrvatska 5. augusta slavi Dan pobjede i domovinske zahvalnosti te Dan hrvatskih branitelja, kada su njene snage ušle u gotovo prazan Knin i podigle hrvatsku zastavu na Kninskoj tvrđavi.