Prema najnovijoj studiji, ledenjak je možda bio ključni faktor u transportu čuvenog Oltarnog kamena iz Škotske na jug Engleske, čime je nastao Stonehenge.

Jedna od najvećih enigmi ovog praistorijskog spomenika jeste kako je masivna ploča od pješčara, teška oko šest tona, prešla udaljenost od približno 700 kilometara od sjeveroistočne Škotske do ravnice Salisbury.

Istraživači sa Univerziteta Sheffield Hallam i Univerziteta Curtin u Australiji smatraju da su možda pronašli dio odgovora – glečeri su tokom posljednjeg ledenog doba, prije između 33.000 i 11.700 godina, mogli prenijeti kamen iz područja Orkneya do Dogger Banka.

Dogger Bank, danas potopljen ispod Sjevernog mora, nekada je bio dio Doggerlanda, ogromne praistorijske kopnene mase koja je povezivala Britaniju s evropskim kontinentom. Na tom prostoru nema prirodnih izvora velikih stijena, pa svaki veći komad mora biti donesen kretanjem leda.

Dr. Remy Veness sa Univerziteta Sheffield Hallam, koautor studije objavljene u časopisu Journal of Quaternary Science, ističe da je porijeklo kamena iz Škotske već ranije utvrđeno, ali da je način transporta i dalje predmet rasprave. Nova otkrića otvaraju mogućnost da su stanovnici Doggerlanda pridavali poseban značaj ovom kamenu mnogo prije nego što je postao dio Stonehengea.

Prema njegovim riječima, kamen je vjerovatno bio dovoljno važan da bude pomican najmanje dva puta – prvo kako bi bio spašen od potapanja zbog porasta nivoa mora na kraju ledenog doba, a zatim ponovo do svoje konačne lokacije na ravnici Salisbury.

Dr. Anthony Clarke sa Škole za nauke o Zemlji i planetama Univerziteta Curtin kaže da rezultati ukazuju na to da su glečeri prenijeli kamen do Doggerlanda, dok su ga ljudi iz neolita potom prevezli ostatak puta do Stonehengea. Njihovi modeli pokazuju da su ledenjaci mogli transportovati stijene do područja Sjevernog mora, ali ne i do južne Engleske, što znači da je ljudski transport i dalje bio neophodan na udaljenosti od nekoliko stotina kilometara.

Istraživači zaključuju da ovakav poduhvat ukazuje na visok nivo organizacije i saradnje neolitskih zajednica, koji se ranije možda nije u potpunosti shvatao. Transport kamena ove veličine na tako velikoj udaljenosti zahtijevao je planiranje, koordinaciju i duboko poznavanje terena, kao i izuzetnu odlučnost, naveo je dr. Clarke.