Sud u istočnoj Kini donio je presudu kojom se tehnološkoj kompaniji onemogućava da otpusti radnika samo zato što je njegovo radno mjesto automatizovano. Zaposleni je odbio degradaciju i smanjenje plate, nakon čega je uslijedio otkaz koji je sud proglasio nezakonitim.

Prema obrazloženju suda, razlozi koje je kompanija navela ne uklapaju se u zakonske osnove kao što su smanjenje obima posla ili objektivne poslovne poteškoće, niti ispunjavaju uslov “nemogućnosti nastavka ugovora o radu”.

U odvojenom saopćenju, sud je naglasio da poslodavci ne mogu jednostrano otpuštati radnike niti im smanjivati plate samo zbog tehnološkog napretka.

Sud u Hangzhouu je u presudi razmatrao pitanje da li zamjena radnog mjesta vještačkom inteligencijom predstavlja “značajnu promjenu objektivnih okolnosti” koja bi, prema kineskom Zakonu o radu, mogla biti osnov za raskid ugovora – i zaključio da ne može.

Umjesto otpuštanja, sud je preporučio kompanijama da radnicima omoguće obuke i prekvalifikacije za složenije poslove, uz nadoknadu troškova poput prevoza ili preseljenja.

Slučaj se odnosi na radnika po imenu Zhou, koji je bio stručnjak za provjeru kvaliteta u tehnološkoj firmi, zadužen za kontrolu tačnosti velikih jezičkih modela. Kada je njegov posao preuzeo AI sistem, ponuđeno mu je novo radno mjesto uz smanjenje plate od 40 odsto. Nakon što je odbio premještaj, kompanija ga je otpustila, pozivajući se na smanjenu potrebu za radnom snagom zbog primjene vještačke inteligencije. Spor je završio pred arbitražom i sudom, koji je presudio u korist radnika i dosudio mu naknadu.

Ova presuda nastavlja se na raniji slučaj iz decembra, kada je drugi kineski sud utvrdio da uvođenje vještačke inteligencije ne predstavlja zakonski osnov za otkaz u jednoj map tehnološkoj kompaniji.