Njemački savezni sud donio je konačnu presudu u slučaju koji je pokrenula ekološka organizacija DUH, odbacivši tužbu za zabranu prodaje automobila sa benzinskim i dizelskim motorima za BMW i Mercedes-Benz prije 2030. godine. Sud je potvrdio odluke nižih instanci, čime je praktično zatvoren pravni put za ovakve tužbe u sadašnjem obliku.

Organizacija DUH najavila je da razmatra mogućnost obraćanja Saveznom ustavnom sudu, ali ishod takvog poteza ostaje neizvjestan. Volkswagen, iako nije bio meta DUH-a, suočio se sa vrlo sličnim pravnim postupkom koji je pokrenuo “Greenpeace”. Taj slučaj je završen 2023. godine kada je presuđeno da sudovi nemaju ovlašćenja da nameću strožije zabrane motora sa unutrašnjim sagorijevanjem od saveznog roka koji predviđa 2035. godinu.

Tumačenje Ustava i klimatski budžet

Pravni postupak, pokrenut 2021. godine, zasnivao se na pozivanju tužilaca na opšte pravo na ličnu slobodu iz njemačkog Ustava. Oni su tvrdili da BMW i Mercedes-Benz, trošeći preveliki dio preostalog nacionalnog CO2 budžeta, ograničavaju prostor za buduće političke odluke. Prema njihovom stavu, to bi dovelo do neizbježnog uvođenja radikalnijih mera za smanjenje emisija u budućnosti, čime bi se ugrozile njihove slobode.

Argument nije bio bez osnova, jer se direktno oslanjao na presudu Ustavnog suda iz 2021. godine, kojom je utvrđeno da tadašnji zakon o zaštiti klime prebacuje nesrazmjeran teret smanjenja emisija na buduće generacije. Ipak, Savezni ustavni sud ostaje jedina preostala opcija za nastavak postupka.

Odgovornost države i kompanija

Za sada, sud nije prihvatio ovakvo tumačenje. Predsjedavajući sudija naveo je da tužioci nisu lično oštećeni postupcima kompanija, naglašavajući da se koncept CO2 budžeta odnosi na državu u cjelini, a ne na pojedinačne sektore ili kompanije. Obje kompanije su tokom procesa tvrdile da je zakonodavac, a ne sud, nadležan za određivanje klimatskih obaveza za privredu, što je sud u velikoj mjeri i potvrdio.

Odluka jasno razdvaja obaveze države i privatnih kompanija u oblasti klimatske politike. Presuda Ustavnog suda iz 2021. obavezala je državu da pooštri zakonodavstvo, ali sada je potvrđeno da se ta logika ne može proširiti na privatne firme putem građanskih tužbi. BMW i Mercedes poštuju važeće EU standarde emisije CO2, i sud je zaključio da je to maksimum koji se može zahtijevati sudskim putem.