Ali Larijani, dugogodišnji iranski političar i sadašnji šef Vijeća za nacionalnu sigurnost, smatra se pravim “insajderom” i vještim operaterom unutar kompleksnog političkog sistema Islamske Republike. Kao sin uglednog šijitskog sveštenika bliskog osnivaču revolucije Ajatolahu Homeiniju, Larijani je decenijama bio uticajna figura, obavljajući ključne dužnosti od šefa državne televizije do predsjednika parlamenta.

Put od filozofije do sigurnosti

Larijani, koji je doktorirao zapadnu filozofiju na Univerzitetu u Teheranu, svoju karijeru započeo je kao veteran Revolucionarne garde tokom Iransko-iračkog rata. Njegov povratak na čelo Vijeća za nacionalnu sigurnost (SNSC) tumači se kao znak da Teheran traži konzervativca koji može kombinovati ideološku posvećenost s pragmatizmom, posebno u turbulentnom periodu regionalnog sukoba.

On je podržao historijski sporazum o nuklearnom programu iz 2015. godine sa svjetskim silama, koji se raspao nakon što je tadašnji američki predsjednik Donald Trump povukao SAD iz dogovora. U martu 2025. Larijani je upozorio da bi kontinuirani spoljni pritisak mogao promijeniti iransku nuklearnu politiku. “Ne krećemo se ka (nuklearnom) oružju, ali ako učinite nešto pogrešno u vezi sa iranskim nuklearnim pitanjem, prisilićete Iran da krene u tom pravcu jer će morati da se brani”, izjavio je za državnu televiziju.

Optužbe i sankcije

Larijani je među zvaničnicima na koje su SAD u januaru uvele sankcije, optuživši ih za “nasilno ugušivanje iranskog naroda” nakon širokih protesta izazvanih rastućim troškovima života. Prema podacima grupa za ljudska prava, hiljade ljudi je poginulo u brutalnoj reakciji vlasti na proteste.

Iako je priznao da su ekonomski pritisci “doveli do protesta”, Larijani je za nasilje koje je uslijedilo okrivio strani uticaj Sjedinjenih Država i Izraela. Tokom svoje karijere, on je više puta insistirao da pregovori sa Washingtonom ostanu ograničeni na nuklearni dosije i branio obogaćivanje uranijuma kao suvereno pravo Irana.