Analitičar Times of Israel, Richard Newell, oštro je kritizirao izjave Milorada Dodika o Holokaustu, optužujući vođu bosanskih Srba za namjerno izobličavanje istorije radi političkih ciljeva. Newell, doktorand sa Univerziteta u Grazu koji istražuje naslijeđe Holokausta na Balkanu, u tekstu detaljno pobija Dodikove tvrdnje da su Bošnjaci bili entuzijastični podržavaoci nacističkih zločina.

Kompleksna historija i namjerno izostavljanje

Newell ističe da, iako je određeni broj Bošnjaka sarađivao sa ustaškim režimom, Dodik namjerno zanemaruje brojne primjere spašavanja Jevreja od strane Bošnjaka tokom Drugog svjetskog rata. Analitičar podsjeća da je ustaška “Nezavisna Država Hrvatska” vršila genoćid nad Srbima, Jevrejima i Romima, te da su i mnogi Hrvati i Bošnjaci koji nisu pristali uz režim postali žrtve, uključujući preko hiljadu ubijenih u logoru Jasenovac.

“Važno je u potpunosti odgovoriti na ove optužbe jer, uprkos uvjerenju ovdje na Balkanu da ‘laži imaju kratke noge’, poluistine, mitovi i zloupotrebe istorije, posebno one o Holokaustu, i dalje obiluju u regiji”, piše Newell.

Bošnjački Pravednici i suprotstavljanje zlu

Autor navodi da Yad Vashem priznaje 49 osoba iz Bosne i Hercegovine kao “Pravednike među narodima”, od kojih je 28 Bošnjaka. Ističe priče o spašavanju, poput one o porodici Hardaga koja je skrivala jevrejsku porodicu Kabilijo u Sarajevu, te o imamu Dervišu Korkutu koji je sakrio čuvenu Sarajevsku Hagadu. Tokom opsade Sarajeva devedesetih, porodica Kabilijo je vratila uslugu, spašavajući Zejnebu Hardaga i njeru porodicu i dovodeći ih u Izrael.

Newell također spominje brojne manje poznate slučajeve građanskog neposluha, poput Ferida Smajića iz Tuzle koji je svojim jevrejskim prijateljima uporno izlazio na ulicu nudeći im duhan i hranu, ili policajca Mehmeda Ćehagića koji je izdao lažne dokumente za preko četrdeset Jevreja, što ga je koštalo života.

Analitičar zaključuje da su društvene veze između Jevreja i Muslimana u Bosni i Hercegovini, kovane tokom 400 godina, izuzetne i da traju duže nego bilo gdje drugdje u svijetu. Ističe da je bosanski veliki muftija nedavno potpisao sporazum sa Šefom Svjetskog jevrejskog kongresa o zajedničkoj borbi protiv antisemitizma i islamofobije. “U svijetu daleko antisemitskijem nakon napada Hamasa, pričanje poluistina o Holokaustu za politički dobitak vjerovatno će nastaviti uzrokovati još veću štetu”, upozorava Newell.