Opsada Sarajeva, koja se smatra najdužom opsadom jednog glavnog grada u modernoj istoriji, završila je prije tačno tri decenije, 29. februara 1996. godine. Grad je bio pod neprekidnom blokadom i artiljerijskom paljbom tokom 44 mjeseca, od aprila 1992. godine.

Tokom tog perioda, Sarajevo je bilo potpuno odsječeno od svijeta, a njegovi građani izloženi svakodnevnom teroru. Više od 11.000 ljudi izgubilo je život, dok je urbana infrastruktura pretrpjela teška razaranja. Prosječno je svakog dana na grad palo 329 projektila, a ukupno je ispaljeno oko 50.000 tona artiljerijske municije.

Preživljavanje u opkoljenom gradu

Stanovnici su živjeli bez osnovnih životnih potrepština kao što su struja, voda i grijanje, konstantno izloženi snajperskoj vatri. Jedina veza sa slobodnim svijetom bio je takozvani “Tunel spasa”, iskopan 1993. godine ispod piste sarajevskog aerodroma. Ovaj tunel, dug oko 800 metara, omogućavao je dopremanje hrane, lijekova i drugih neophodnih roba, kao i evakuaciju ranjenika.

Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju kasnije je utvrdio da je nad civilima u Sarajevu vođena dugotrajna kampanja terora. Građani su često gubili život dok su čekali u redovima za vodu ili hljeb, a tribunal je naglasio da “nije postojalo bezbjedno mjesto u gradu”.

Pravosnažne presude

Za ratne zločine tokom opsade Sarajeva pravosnažno su osuđeni brojni vojni i politički lideri. Komandant Sarajevsko-romanijskog korpusa Vojske Republike Srpske Stanislav Galić osuđen je na doživotni zatvor, dok je njegov nasljednik Dragomir Milošević dobio kaznu od 29 godina zatvora. Politički i vojni lideri Radovan Karadžić i Ratko Mladić također su osuđeni, između ostalog, i za zločine vezane za opsadu glavnog grada Bosne i Hercegovine.