Iako je zvanično proglašen politički mrtvim, oštećeni gasovod Sjeverni tok (Nord Stream) ostaje predmetom tajnih diplomatskih razgovora iza zatvorenih vrata. Prema informacijama koje prenosi francuski ‘Le Monde diplomatique’, a potvrđuje njemački ‘Berliner Zeitung’, o mogućnosti njegovog ponovnog puštanja u rad pod novim upravljanjem i uz američku kontrolu vode se neformalni pregovori.

Ukrajinska operacija sa savezničkom podrškom?

Eksplozije koje su u septembru 2022. godine teško oštetile cjevovode Nord Stream 1 i 2 na dnu Baltičkog mora označile su prekretnicu. Njemačko savezno tužilaštvo smatra da je napad koordinirao ukrajinski elitni vojnik, a da je operaciju ‘pokrenula i usmjeravala’ ukrajinska država. Francuski izvori idu korak dalje, navodeći da je uništenje rezultat ukrajinske operacije uz moguću obuku i logističku podršku Sjedinjenih Američkih Država, Velike Britanije i Poljske.

Ovakva tvrdnja, ako se potvrdi, značila bi da su saveznici napali ključnu njemačku energetsku infrastrukturu u trenutku kada je Berlin pružao značajnu pomoć Kijevu. Zatvaranje gasovoda dovelo je do drastičnog poskupljenja energenata i teških udaraca po njemačku hemijsku i metalnu industriju, posebno u istočnim dijelovima zemlje.

Američki interes i ekonomski pritisak

Sjedinjene Američke Države su decenijama bile glavni protivnik izgradnje Sjevernog toka, videći u njemu prepreku za izvoz svog tečnog prirodnog gasa (LNG) u Evropu. Pritisak iz Washingtona doveo je i do zaustavljanja sertifikacije Nord Streama 2 2021. godine. Sada, prema navodima medija, američki investitori poput Stephena P. Lyncha iz Miamija ili Gentryja Beacha iz Texasa pokazuju interesovanje za preuzimanje gasovoda.

I dok Evropska unija zvanično zabranjuje povratak ruskog gasa kroz sankcije, a njemačko Ministarstvo privrede i energetike ostaje protiv projekta, unutar Njemačke postoje glasovi za pregovore. Premijer SakSonyje Michael Kretschmer zagovara dijalog sa Rusijom o ponovnom snabdijevanju, ističući ogroman ekonomski interes. Međutim, kancelar Friedrich Merz čvrsto odbacuje takvu mogućnost saradnje, ostavljajući budućnost ‘politički mrtvog’ gasovoda i dalje neizvjesnom.