Cijene odskaču
Inflacija u Crnoj Gori skoro duplo veća nego u EU: Reforme ‘Evropa sad’ i strana radna snaga glavni krivci
Podijeli vijest
Podaci Eurostata i Monstata za 2025. godinu pokazuju alarmantnu razliku u stopi inflacije između Crne Gore i Evropske unije. Dok je u EU iznosila 2,3 odsto, a u evrozoni dva odsto, u Crnoj Gori je zabilježeno 3,9 odsto, što je skoro duplo više.
Reforme kao pokretač cijena
Ekonomisti kao glavni razlog za ovaj rast navode programe reformi “Evropa sad 1” i “Evropa sad 2”, koji su započeli 2022. odnosno novembra 2024. godine. Mirza Mulešković objašnjava da je do odvajanja inflacijskih stopa došlo upravo sa početkom ovih reformi, koje su podrazumijevale administrativno povećanje zarada bez odgovarajućeg rasta produktivnosti. “Kada imamo veliki pritisak na tržište i veći opticaj novca, dolazi do rasta cijena”, ističe Mulešković.
Strani radnici i uvozna zavisnost
Pored reformi, značajan faktor pritiska na cijene je i prisustvo oko 100 hiljada stranaca koji žive i rade u Crnoj Gori, što je dodatno povećalo tražnju za proizvodima i uslugama. Ekonomista Stevan Gajević dodaje da Crna Gora, pored ovih unutrašnjih faktora, trpi i uvoznu inflaciju jer koristi euro, te da su sezonski turistički talas dodatno podiže cijene tokom ljetnjih mjeseci.
Najizraženiji rast cijena zabilježen je u sektorima prehrambenih proizvoda, robe široke potrošnje, lijekova, usluga i građevinarstva. Gajević upozorava da rast cijena farmaceutskih proizvoda u mnogim slučajevima nadmašuje rast u EU i regionu.
Potreba za strukturnim promjenama
Oba ekonomista slažu se da su kratkoročne administrativne mjere, poput limitiranja cijena, dale privremene rezultate, ali da je za dugoročno rješenje neophodno jačanje domaće proizvodnje i diversifikacija ekonomije. Mulešković ističe da je jedina uspješna mjera bila odsustvo poskupljenja električne energije, za razliku od EU, ali upozorava da će i taj rast jednom doći. Gajević zagovara povećanje produktivnosti kroz ulaganja u obrazovanje, infrastrukturu i digitalizaciju, te racionalizaciju budžetske potrošnje.
