Uništenje groblja u Gazi

Dio groblja u Gazi, gdje su sahranjeni britanski, australijski i drugi saveznički vojnici iz Prvog i Drugog svjetskog rata, uništen je izraelskim buldožerima. Satelitski snimci i svjedočenja očevidaca ukazuju na opsežno razaranje u naselju al-Tuffah, gdje su nadgrobni spomenici uklonjeni, tlo preorano, a formiran je veliki zemljani nasip. Promjene na groblju postale su vidljive nakon proljeća, a naročito su izražene na snimcima iz decembra, dok martovski snimci ne pokazuju nikakve tragove ovakvih radova.

Essam Jaradah, bivši čuvar groblja, svjedočio je o dvije operacije buldožerima. Prva je obuhvatila prostor oko zidina groblja, a druga je, unutar samog groblja, uništila dio s grobovima australskih vojnika. Buldožeri su prešli preko prostora od klupe za posjetioce do spomen-obilježja, a formirani su i zemljani humci koji su služili kao barijere. Rušenje se, prema njegovim riječima, dogodilo krajem aprila ili početkom maja, nakon povlačenja izraelske vojske iz tog područja.

Izraelski odgovor i međunarodne reakcije

Izraelske odbrambene snage (IDF) su, nakon uvida u satelitske snimke, saopštile da su bile primorane poduzeti odbrambene mjere tokom borbi, navodeći da su teroristi pokušavali napasti njihove trupe i skrivali se u objektima u blizini groblja. Tvrde da je otkrivena i uklonjena „podzemna teroristička infrastruktura“ unutar i oko groblja, te da su sve aktivnosti odobrene na višem nivou i provedene s potrebnom pažnjom.

Kraljevska britanska legija izrazila je tugu zbog oštećenja grobova britanskog i savezničkog osoblja, naglašavajući da ratni grobovi odaju počast onima koji su dali najveću žrtvu i zaslužuju najveće poštovanje. Komisija za ratne grobove Commonwealtha (CWGC) je također potvrdila značajna oštećenja nadgrobnih spomenika, memorijala, zidova i drugih objekata, uključujući štetu na memorijalu britanske vojske, indijskom UN memorijalu te hinduističkom, muslimanskom i turskom dijelu groblja.

Historijski značaj i lični gubici

Profesor Peter Stanley sa Univerziteta UNSW Canberra istakao je da groblje u Gazi ima jednaku vrijednost kao i druga groblja širom svijeta te da je u njegovo očuvanje uloženo ogromno emotivno i simboličko značenje. Naglasio je da, pored zaustavljanja umiranja ljudi u Gazi, skrnavljenje grobova njihovih vojnika predstavlja ozbiljnu posljedicu sukoba za Australce.

Jaradah, koji je 45 godina brinuo o groblju, izrazio je duboku tugu i bol zbog uništenja ovog mjesta, koje je nekada smatrano jednim od najljepših arheoloških lokaliteta u Gazi i služilo kao javni prostor za stanovnike. Njegov lični gubitak je uporedio s gubitkom majke i vlastitog doma.