Imena mjeseci koja danas koristimo u bosanskom jeziku nose za sobom bogatu historijsku baštinu, a njihovo porijeklo vuče korijene iz starorimskog kalendara. Svaki mjesec ima svoju jedinstvenu priču koja reflektira rimsku kulturu, vjerovanja i prirodne fenomene.

Januar – početak godine

Prvi mjesec u godini dobio je ime po Janusu, rimskom bogu vrata, početaka i prolaza. Janus se prikazivao s dva lica – jedno gleda u prošlost, a drugo u budućnost, što je simbolično za početak nove godine. Ovaj mjesec tradicionalno predstavlja vrijeme novih početaka i planiranja.

Februar – mjesec pročišćenja

Februar je dobio ime po rimskom festivalu “Februa”, koji je bio posvećen pročišćenju. Stari Rimljani su vjerovali da je ovo vrijeme pogodno za čišćenje duše i tijela. Zanimljivo je da je februar originalno bio posljednji mjesec u rimskom kalendaru prije nego što su Januar i Februar dodati.

Mart – ratnički mjesec

Mart je bio prvi mjesec u najstarijem rimskom kalendaru, a ime je dobio po Marsu, bogu rata. Ovaj mjesec je označavao početak vojničke sezone jer su se proljetni dani smatrali pogodnima za ratovanje. U mnogim zemljama mart se i danas povezuje s proljećem i buđenjem prirode.

April – mjesec otvaranja

Postoji nekoliko teorija o porijeklu imena April. Najzastupljenija je da dolazi od latinske riječi “aperire”, što znači “otvoriti”, što se odnosi na otvaranje cvjetova i buđenje prirode u proljeće. Druga teorija sugerira da je naziv dobio po boginji Afroditi.

Maj – boginja plodnosti

Maj je dobio ime po Mai, rimskoj boginji plodnosti i rasta. Ovaj mjesec se smatra vremenom kada je prioda u punom jeku, a stari Rimljani su ga povezivali s povećanom vegetacijom i razmnožavanjem. U mnogim kulturama maj se i danas smatra mjesecom ljubavi i obnavljanja života.

Juni – mjesec Junone

Ime juni dolazi od Junone, kraljice rimskog panteona bogova i zaštitnice braka i porodice. Junona je bila žena boga Jupitera, a njen kult bio je veoma raširen među rimskim ženama. Ovaj mjesec se tradicionalno smatrao povoljnim za sklapanje brakova.

Juli i Avgust – carska imena

Juli je dobio ime po Juliju Cezaru 44. godine p.n.e., dok je Avgust dobio ime po caru Augustu 8. godine p.n.e. Ovo su jedini mjeseci koji su nazvani po istorijskim ličnostima. Zanimljivo je da je Avgust prvobitno imao 30 dana, ali mu je dodan jedan dan kako ne bi bio kraći od Julija.

Septembar do Decembar – brojčani red

Posljednji četiri mjeseca u godini zadržala su svoja originalna brojčana imena iz starorimskog kalendara, gdje su mart bio prvi mjesec:

• Septembar (septem = sedam)

• Oktobar (octo = osam)

• Novembar (novem = devet)

• Decembar (decem = deset)

Ova imena ostala su nepromijenjena iako su mjeseci pomjereni kada je januar postao prvi mjesec u kalendaru.