Usporavanje rasta raka blokiranjem proteina TAK1

Naučnici su otkrili da blokiranje određenog proteina može usporiti rast ćelija raka. Tokom detaljnih ispitivanja, u kojima su geni u ćelijama raka u laboratoriji bili sistematski isključivani, istraživači su utvrdili da je gen koji proizvodi protein TAK1 od suštinskog značaja za sposobnost ćelija raka da izbjegnu napad imunog sistema.

Dodatna istraživanja, sprovedena na ćelijama raka kod miševa sa normalnim imunim sistemom, potvrdila su značaj proteina TAK1 za razvoj raka. Tumori kod miševa kojima je nedostajao ovaj protein rasli su sporije, a životni vijek miševa se produžio.

Istraživački tim, sastavljen od stručnjaka iz Australije i Irske, vjeruje da bi ova otkrića mogla doprinijeti razvoju novih terapija. Potencijalni lijekovi bi mogli direktno ciljati proizvodnju proteina TAK1 i efikasno “prebaciti” ovaj molekularni prekidač.

Biolog En Huber iz Instituta za istraživanje raka Olivije Njutn-Džon (ONJCRI) u Australiji, izjavila je: “Poznato je da TAK1 podstiče preživljavanje ćelija raka i sprečava njihovu smrt”.

Huber je dodala: “Međutim, nismo znali da ćelije raka koriste ovu taktiku kako bi izbjegle ubijanje od strane imunog sistema.”

Kako protein TAK1 funkcioniše?

Huber i njene kolege su detaljnije istražile mehanizme djelovanja proteina TAK1. Utvrđeno je da ovaj protein štiti ćelije raka od aktivnosti CD8⁺ T ćelija, imunih ćelija koje uništavaju oštećene ćelije i opasne napadače, uključujući i ćelije raka.

CD8⁺ T ćelije djeluju efikasno oslobađajući hemijske signale poznate kao citokini, koji lakše dopiru do svojih ciljeva kada protein TAK1 nije prisutan.

Detaljno razumijevanje ovog procesa moglo bi pomoći naučnicima da ga bolje iskoriste u terapijama protiv raka. Uklanjanjem proteina TAK1, ćelije raka se suočavaju sa izazovom preživljavanja bez jednog od svojih ključnih “telohranitelja”.

Važno je napomenuti da je ova studija obuhvatila ćelije raka razvijene u laboratoriji i tumore u modelima miševa. Postoji nada da bi se rezultati mogli prenijeti i na ljude, ali su potrebna dalja istraživanja i proširenje studije na veći broj vrsta raka, s obzirom na to da se ova studija uglavnom fokusirala na melanom.

Ipak, ovi nalazi su ohrabrujući. Jedna od prednosti imunoterapijskih pristupa u borbi protiv tumora je to što se više oslanjaju na prirodnu odbranu organizma, a manje na hemoterapiju ili zračenje.

Sigurnost pacijenata je uvijek najvažniji faktor pri razvoju terapija protiv raka.

Zaustavljanje proizvodnje proteina TAK1 moglo bi biti izvodljivo u budućnosti, ali istraživači moraju pažljivo procijeniti moguće štetne efekte na ostatak organizma i uporediti ih sa potencijalnim koristima.

Medicinski biolog Tirta Džajavi iz ONJCRI-ja ističe: “Blokiranje TAK1 moglo bi učiniti postojeće imunoterapije efikasnijim, jer bi tumorima oduzelo ovu zaštitu”.

Džajavi je objasnio: “TAK1 je poput amortizera koji omogućava ćelijama raka da prežive najjače udarce imunog sistema. Uklonite ga — i tumor se urušava pod silinom imunog napada.”

Istraživanje je objavljeno u časopisu *Cell Reports*.